1.Güneydoğu
Avrupa'da istikrar sürecini güçlendirmede eğitimin kullanılması
Avrupa Komisyonu ve Budapeşte'deki konferansa katılan 32
Avrupa Devletinin Eğitim Bakanları, Kosova ihtilâfının
eğitim alanındaki sonuçlarına büyük ilgi göstermişlerdir.
Komisyon ve Eğitim Bakanları, yalnızca sığınmacılar (refugees)
için hazırlanan acil yardım programlarında değil, gelecekteki
yeniden inşa (rebuilding) programlarında ve Güneydoğu Avrupa'nın
ıstıraplı (afflicted) bölgelerindeki istikrarı yeniden
yerleştirme sürecinde de, ilk önceliğin eğitime verilmesini
sağlamaya yardımcı olmayı istemektedirler.
Okul, mesleki ve akademik eğitim; gençlerin kişisel
ve profesyonel gelişimi için yalnızca önemli bir temel
olmakla kalmaz; ayrıca diğer bireyleri, halkları, ülkeleri
nasıl gördüklerini ve ihtilafları barışçıl bir şekilde
çözme yeteneklerini geliştirmeyi etkiler. Bundan başka
eğitim sektöründeki işbirliği ve mübadeleler (exchanges),
istikrar sürecine böylece barışın devamına önemli bir
katkıda bulunabilir.
Eğitim alanındaki işbirliği, ıstıraplı
bölge içinde uzmanlaşmanın sağlanmasına gerekli olan
katkıyı yapar ve Avrupa içindeki ortaklığa gerçek bir
şans verir.
2. Yeniden inşa için eğitim programlarının
sağlanması
Budapeşte Konferansında Avrupa Birliği Alman Başkanlığının
önerisiyle yapılan tartışma göstermiştir ki yüksek nitelikli
eğitim; olumlu ekonomik kalkınma, sosyal birlik, sürdürülebilir
çevresel kalkınma ve uluslar arası işbirliği ile rekabet
için çok önemlidir. Yeterli boyutlara sahip eğitim ve
öğretimin, hızlı bir biçimde yerleştirilmesi ve yeniden
sağlanması; ihtilafın bir sonucu olarak Balkanlardaki
tahribatın ve yer değiştirmeni ciddi olarak etkilediği
bölgenin olumlu ekonomik ve politik gelişmesi için bir
önkoşuldur.
Eğitim Bakanları, Köln Avrupa Konseyinin sonuçlarına
uygun olarak, insanlara uygun eğitim ve öğretim olanakları
sağlamak üzere ilgilerini bu konuya odaklamaları için,
ıstıraplı bölgeye acil yardım sağlama ve barışın devamında
görev alan ve görev alacak olan uluslar arası örgütlere,
hükümetlere bağlı olan örgütler ile sivil toplum örgütlerine
başvurmaktadır.
Bakanlar ayrıca Kosova'dan çıkartılan
insanları kabul eden tüm devletlere teşekkür etmekte;
bu insanlara ülkelerine dönünceye kadar kendilerine ev
sahipliği yapan ilgili ülkelerin ulusal yasalarına ve
yönetmeliklerine uygun olan eğitim programlarının mümkün
olabildiğince sağlanması için başvurmaktadır.
3. Kısa ve uzun vadeli tedbirlerin gecikmesiz
alınması
Yurtlarından ayrılmış mümkün olduğunca çok sayıdaki çocukları
ve gençleri, normal eğitim programlarına yeniden girmeye
hazırlamak üzere, önümüzdeki aylar içinde gerekli çaba
gösterilmelidir. Yurtlarından ayrılmış olan öğretmen
ve eğiticiler, kendilerine ev sahipliği yapan ülkelerin
eğitim kurumlarıyla birlikte çalışıp işbirliği yapabilir
ve sığınmacılar için eğitim faaliyetlerinin organize
edilmesinde büyük yardımda bulunabilirler. Bu, bölge
devletlerindeki eğitim kurumları için yalnızca materyal
yardımını değil, ayrıca bu kişilere ev sahipliği yapan
Avrupa'daki tüm ülkelerdeki okulların, mesleki eğitim
kurumları ile yüksek eğitim kurumlarının, bu geçici dönemde
tedbir almaları için, olabildiğince hazır hale getirilmesine
ihtiyaç gösterir.
Etkili eğitim sistemlerinin orta ve
uzun dönemde inşası veya yeniden inşası; ıstıraplı bölgenin
kendi kendine yardım potansiyelini seferber etme amacında
öncelik taşımalıdır. Bölgedeki ülkelerin ve insanların
etkin katılımı, olumlu sonuçlara ulaşmada önemli bir
faktör olacaktır. Kriz süresince, komşu ülkelerdeki ve
bölgelerdeki konukseverlik bir örnek olarak alınabilir.
Okulların, üniversitelerin ve diğer eğitim kurumlarının
yeniden tesis edilmesine özel bir dikkat gösterilmelidir.
Vatandaşlığın teşviki, demokrasi ve hoşgörü vurgulanmalıdır.
Eğitimde sınır ötesi bölgesel ve uluslar
arası işbirliğindeki mevcut girişimler, Güneydoğu Avrupa'daki
Royaumont girişimi ve "Graz Süreci" önemli temeller olup
gelecekte güçlendirilmelidir.
4. Eylem için uygun çerçevenin kullanılması
Avrupa Birliğinin, ikili ve çok taraflı işbirliğinin
mevcut araçları (instruments) tam olarak kullanılmalı,
uygun olduğunca birbirlerini tamamlayıcı olarak uyarlanmalıdır.
· Kosova ihtilâfının sonuçlarından doğrudan etkilenen
ülkelerde, TEMPUS programı, bölgedeki yükseköğretim kurumları
ile yükseköğretim sistemlerinin özellikle yararlı olabilmesi
için Avrupa Birliği ile işbirliği olanakları sunacaktır.
· Mesleki eğitim ve öğretimde, Avrupa Eğitim Vakfı'nın
etkinlikleri çerçevesinde tam bir işbirliği kurulmalıdır.
· Eğitim sektöründeki spesifik işbirliği ve yardım tedbirleri
için PHARE programı yoluyla katkıda bulunulabilir.
· Köln Avrupa Konseyi tarafından sağlanan imar yardımı
(reconstruction assistance) kapsamında eğitim sektörünün
geliştirilmesi için daha ileri düzeyde tedbirler düşünülmelidir.
· Mevcut ikili ve çok taraflı faaliyetlere devam edilmelidir.
İlave aksiyon olasılığı, uzman yetkililer tarafından
incelenmelidir.
Avrupa Komisyonu ve Bakanlar, 10 Haziranda
Köln'de mutabık kalınan Güneydoğu Avrupa Kararlılık Paktı'nın
(the Stability Pact for South-Eastern Europe) sevindirici
bulmakta ve desteklemektedirler. Avrupa Komisyonu ve
Bakanlar; Paktın yapısını, özellikle demokratikleşme
ve insan hakları, ekonomide yeniden yapılanma, kalkınma
ve işbirliği konularında öğretim dünyasında işbirliğinin
ve özellikle de Köln'deki Avrupa Konseyi tarafından istenildiği
üzere, gelecekte kurumlaşacak olan Avrupa İmar Kurumu
(European Agency for Reconstruction) çerçevesinde eğitim
ve öğretim dünyasında işbirliği ve spesifik aksiyonları
keşfetmede umutlu olduklarını belirtmişlerdir.
Avrupa Komisyonu ve Bakanlar, bu süreç
içinde işbirliği isteklerini ifade etmekte ve tüm Avrupa'daki
eğitim kurumları ile işletmelerin de aktif olarak katılımlarını
beklemektedirler. |