Bakanlar Komitesi, Avrupa Konseyi Tüzüğü'nün 15.b Maddesine uygun olarak,

Avrupa Konseyi'nin amacının, üyeleri arasında daha büyük bir uyum sağlamak olduğunu dikkate alarak;

19 Aralık 1954 tarihinde Paris'te imzalanan ve imzalayan devletleri, diğer akit tarafların tarih ve uygarlığını araştırmaya teşvik eden ve diğer akit tarafların topraklarında da bu tür araştırmaları destekleyen Avrupa Kültürel Sözleşmesi'ni dikkate alarak;

Avrupa Konseyi devlet ve hükümet başkanlarının;

Avrupa Konseyi'ni, 21. yüzyılın getireceği problemlerle başedebilir hale getirme dileklerini ifade ettikleri,

Önyargıyı ortadan kaldıran bir tarih öğretimi müfredatı ve Avrupa'nın tarihsel gelişimi içerisinde farklı ülkeler, dinler ve görüşler arasındaki olumlu etkileşimin öne çıkarılması yoluyla halklar arasında daha güçlü bir anlayış ve güven oluşturulmasına duyulan ihtiyacı dile getirdikleri,

Yarının Avrupasının sorunlarının eğitimsel ve kültürel boyutlarını vurguladıkları
Viyana(1993) ve Strasbourg (1997) zirvelerini hatırlatarak;

Tarihin ideolojik olarak çarpıtılması ve kullanılmasının Tüzüğü'nde de belirtildiği üzere Avrupa Konseyi'nin tekel ilkeleri ile bağdaşmadığını teyit ederek;

Parlamenterler Meclisi'nin, eğitimin Avrupa boyutuna ilişkin tavsiye kararı- 1111 (1989) ile tarih ve Avrupa'da tarihin öğrenilmesine ilişkin tavsiye kararını- 1283 (1996) dikkate alarak;

Avrupa eğitimindeki eğilimler ve ortak sorunlara ilişkin olarak Avrupa Eğitim Bakanları Daimi Konferansı'nın 19. Oturumu'nda (Kristiansand, Norveç, 1997) kabul edilen 1 No'lu Tavsiye Kararını ve "20. yüzyılda Avrupa tarihinin öğretimi ve öğrenimi"ne ilişkin olarak Avrupa Eğitim Bakanları Daimi Konferansı'nın 20. Oturumu'nda (Cracow, Polanya, 2000) kabul edilen sonuç ve tavsiyeleri dikkate alarak;

Tarih öğretimi konusu de dahil olmak üzere Avrupa Konseyi'nin kalıcı ve kabul görmüş bir uzmanlığa sahip olduğu tematik alanlarda, uygulanabilir etkinliklerin üstlenilmesinin tavsiye edildiği Güney Doğu Avrupa Eğitim Bakanları Gayriresmi Konferansı'nda (Strasbourg, 1999) kabul edilen deklarasyonu dikkate alarak;

Kafkas Ülkeleri Eğitim Bakanları Bölgesel Konferansı'nda (Tiflis, Gürcistan, 2000) kabul edilen deklarasyonu dikkate alarak;

Bakanların, miras alanındaki eğitimsel etkinliklerin geçmişin daha iyi anlaşılmasını sağlayarak geleceğe bir anlam kazandırdığını ifade ettikleri Bakanlar Komitesi'nin miras eğitimine ilişkin R (98)5 No'lu Tavsiye Kararı'na dayanarak;

Bakanlar Komitesi'nin, Avrupa Konseyi'nin kültürel köklerine ilişkin (98)4 No'lu Tavsiye Kararı'nı dikkate alarak;

Bakanların, sınır ötesi etkinliklerin, kültürel ve tarihi geleneklerin çeşitliliği konusunda gençlerin bilinç düzeyini yükseltirken sınır ötesi vizyon kazanmalarına da yardım ettiğini ifade ettikleri, bölgesel toplumlar ya da yetkililer arasında kültürel alanlarda sınır ötesi işbirliği kurulmasına ilişkin Bakanlar Komitesi'nin R(2000)1 No'lu Tavsiye Kararı'nı dikkate alarak:

Bakanların, tarih öğretiminin miras anlayışı ve açıklaması üzerine kurulması, mirasın sınır ötesi özelliğini vurgulaması gerektiğini tekrar ifade ettikleri, 5. Avrupa Kültürel Miras Konferansı'nda (Portoroz, Slovenya, 2001) kabul edilen tavsiye kararlarını dikkate alarak;

Bakanların, halkın tarihe giderek artan ilgisini dikkate aldıkları ve yakın Avrupa tarihinin daha iyi anlaşılmasının çatışmaların engellenmesine katkıda bulunacağı gerçeğini ifade ettikleri ve arşivlere erişim konusunda demokratik değerlerle örtüşen ilkelere bağlı olarak bir Avrupa politikası oluşturulması çağrısında bulundukları Bakanlar Komitesi'nin R(2000)13 No'lu Tavsiye Kararı'nı dikkate alarak;

Nefret içeren konuşmaların, ırksal nefreti, yabancı düşmanlığını veya Yahudi düşmanlığını yayan, teşvik eden, destekleyen veya haklı gösteren her türlü ifade olarak tanımlandığı ve nefret içeren konuşmaların medya tarafından yayımlandığında etkisinin daha zarar verici olduğunun vurgulandığı, Bakanlar Komitesi'nin "nefret içeren konuşmalar"a ilişkin R (97) 20 No'lu Tavsiye Kararını dikkate alarak;

Savaş sonrası dönemde olduğu gibi, Avrupa Konseyi'nin halklar arası uzlaşı ve karşılıklı pozitif etki fikrine dayanarak tarih ders kitaplarını ön yargı ve yanlış kanılardan arındırmaya yoğunlaştığı tarih eğitimi alanındaki önceki çalışmaları ile eski Sovyetler Birliği Cumhuriyetleri'nin tarih öğretimlerini modernleştirmeleri amacıyla metodlar geliştirilmesine ve buna uygun yeni ders kitapları yayımlanmasına ve öğretmenlerin eğitilmesine yardım eden "Yeni Avrupa'da Tarih" projesi ve "Tarih Öğretimi ve Genel Sekreter'in Yeni Girişimi" programını dikkate alarak;

"20 yüzyılda Avrupa tarihinin öğrenimi ve öğretimi" projesinin sonuçlarını ve projenin, sembolik olarak Almanya Federal Cumhuriyeti Tarih Evi'nde (Bonn Tarih Evi, Almanya, 2001) düzenlenen "20. Yüzyıl: Görüşlerin Karşılıklı Etkileşimi" başlıklı son konferansında sunulan öğretim materyallerini hatırlatarak;
"20 yüzyılda Avrupa tarihinin öğrenimi ve öğretimi" projesinin sonuçları yanı sıra;

bireysel araştırma ve analiz yeterliliklerini geliştirerek çoğulcu ve hoşgörülü bir tarih öğretimi kavramı konusunda kayda değer bir ilerleme sağlamayı;

hem bilgi teknolojilerini hem de öğretim materyalleri yeni kaynaklarını kullanarak eğitimsel yeniliklere dikkat çekmeyi;

yirminci yüzyıl Avrupa tarihinin temel konuları ile ilgili açılımcı yaklaşım örnekleri hazırlamayı;
da mümkün kıldığını belirterek;

Üye Devlet hükümetlerine, kendi anayasal yapılarına, milli ve yerel durumlarına ve eğitim sistemlerine saygı çerçevesinde:

hem tarih öğretiminde hem de tarih öğretmenlerinin yetiştirilmesinde günümüzdeki ve gelecekteki reformlar sırasında bu Tavsiye Kararı'nın ekinde açıklanan ilkelerden yararlanmayı;

özellikle "20. yüzyılda Avrupa tarihinin öğretimi ve öğrenimi" adlı proje çerçevesinde hazırlanan öğretim kaynakları başta olmak üzere ilgili kamu ve özel sektör organlarını, ulusal, bölgesel ve yerel işleyişe uygun şekilde, karara temel olan referans belgelerine dayanarak bu tavsiye kararının ilkeleri konusunda bilgilendirmeyi;

devletler içinde ve arasında güvenilirlik ve hoşgörü esasına dayanan ilişkileri güçlendirmek ve 21. yüzyılın sorunlarıyla başa çıkabilmek amacıyla yapılacak düzenlemeler çerçevesinde, tarih öğretimi etkinliklerini sürdürmeyi;

özellikle "Demokratik vatandaşlık için eğitim" projesi ile kültürel miras alanında gerçekleştirilen çalışmalar başta olmak üzere Avrupa Konseyi'nin diğer projelerini kullanarak bütüncül bir yaklaşım benimsemeyi;
tavsiye eder.

Avrupa Konseyi Genel Sekreteri'nden, bu tavsiye kararının, Avrupa Konseyi üyesi olmayan fakat Avrupa Kültür Sözleşmesi'nin tarafları olan ülkelerin dikkatine sunulmasını ister.

Rec(2001)15 No'lu Tavsiye Kararının Eki

1. 21. Yüzyılda tarih öğretiminin amaçları

Demokratik bir Avrupa'da tarih öğretimi:

ulusal kimlik anlayışı ve hoşgörü ilkeleri esasına uygun olarak sorumluluk sahibi ve aktif vatandaşlar yetiştirme ve tüm farklılıklara karşı saygı geliştirme konusunda çok önemli bir yere sahip olmalıdır,

halklar arasında uzlaşı, kabul, anlayış ve karşılıklı güven için belirleyici bir faktör olmalıdır,

hoşgörü, karşılıklı anlayış, insan hakları ve demokrasi gibi temel değerlerin geliştirilmesinde önemli bir rol oynamalıdır,

çatışmalı ve dramatik yönleri olsa da çeşitlilikle zenginleşmiş, ortak bir tarihi ve kültürel miras üzerine kurulu bir Avrupa çatısını özgür iradeyle oluşturmanın temel parçalarından biri olmalıdır,

karşılıklı anlayış ve güven duygusu içerisinde evrensel bir perspektifle insan topluluklarının barışçıl gelişimini sağlamak kadar Avrupa çatısının inşasına gençlerin aktif katılımını sağlayacak ve gelişim ve ilerlemelerinde rol oynayacak eğitim politikalarının bir parçası olmalıdır,

özellikle tartışmalı ve hassas konularda bilgiyi, eleştiri ve sorumluluk çerçevesinde analiz edebilme ve yorumlayabilmelerini sağlamak amacıyla çok yönlülük ilkesine dayalı olarak diyalog, tarihi delillerin araştırılması ve açık tartışma yöntemleriyle öğrencilerin entelektüel kapasitelerini geliştirmelerini mümkün kılmalıdır,

Yerel, bölgesel, ulusal, evrensel boyutlardaki ve Avrupa boyutundaki ortak tarihi miras bilgileri yoluyla Avrupa vatandaşlarının kendi bireysel ve toplu kimliklerini geliştirmelerini sağlamalıdır,

İnsanlığa karşı işlenen suçların önlenmesinde bir araç olmalıdır.
2. Tarihin Kötüye Kullanılması

Tarih öğretimi ideolojik çarpıtma ve propaganda aracı olmamalı, hoşgörüsüz, aşırı milliyetçi, yabancı düşmanı, ırkçı veya Yahudi düşmanı fikirlerin desteklenmesi için kullanılmamalıdır.

Tarihi araştırma ve okullarda öğretildiği şekliyle tarih eğer aşağıdakiler aracılığıyla tarihin kötüye kullanılmasına izin veriyor veya bunu teşvik ediyorsa hiçbir şekilde, hiçbir maksatla Avrupa Konseyi'nin değer ve tüzükleriyle bağdaşamaz:

tarihin değiştirilmesi veya yanlış delillerin, çarpıtılmış istatistiklerin, sahte fikirlerin yaratılması;

bir diğer olayı haklı göstermek yada gizlemek amacıyla başka bir olayın öne çıkarılması;

propaganda amacıyla geçmişin çarpıtılması;

"biz" ve "onlar" ayrımını yaratabilecek, geçmişin fazlasıyla milliyetçi bir versiyonu;

tarihi kayıtların kötüye kullanılması;

tarihi gerçeklerin inkar edilmesi;

tarihi gerçeklerin göz ardı edilmesi.
3. Tarih öğretiminde Avrupa boyutu

Avrupa'nın yapılanması hem Avrupalıların kendi özgür iradeleriyle verdikleri bir karar hem de tarihi bir gerçeği ifade ettiğine göre;

yerel, bölgesel, ulusal seviyelerde ve Avrupa düzeyinde tarihi ilişkilere devam etmek;

tarihi dönemler ve gelişmelerle ilgili en belirgin bilgilerin, özellikle Avrupa bilincini destekleyen tarihi ya da kültürel olayların ve eğilimlerin Avrupa boyutunda öğretilmesini teşvik etmek;

Avrupa tarihi ile bağlantılı konularda okullar arasında proje değişimini ve işbirliğini teşvik etmek amacıyla her türlü imkanı, özellikle bilgi teknolojisini kullanmak;

Öğrencilerin, diğer Avrupa ülkelerin tarihlerine olan ilgilerini arttırmak;

Avrupa'nın yapılanması ile ilgili tarihi bilgilerin öğretilmesine başlamak ya da geliştirmek uygun olacaktır.
Daha genişlemiş, demokratik ve barış dolu bir Avrupa'da, tarih öğretiminde Avrupa boyutunun teşvik edilebilmesi için:

Kültürel İşbirliği Kurulu tarafından yürütülen "20. yüzyılda Avrupa tarihinin öğrenimi ve öğretimi" konulu proje sırasında yapılan çalışmaların sonuçlarını, hem içerik hem de metod bakımından dikkate almak;

Demokratik istikrarı geliştirmek ve sağlamlaştırmak adına yapılan çalışmalar sırasında Avrupa Konseyi'nin tarih öğretiminde reform ve yeni ders kitaplarının metodolojik rehberlerin hazırlanması içerikli programlarından faydalanmak;

Avrupa Konseyi'nin, mirasın öğretimine ve bilincin artırılmasına ilişkin programlarını sürdürmek;

"20. yüzyılda Avrupa tarihinin öğrenimi ve öğretimi" adlı proje sonucunda üretilen öğretim materyallerini, bilgi ve iletişim teknolojilerini en iyi şekilde kullanarak mümkün olduğunca geniş bir alana yaymak;

yeni ders kitaplarının yazımı yanında tarih öğretiminde kullanılan müfredat programları ve standartların hazırlanmasına verilen desteği, özellikle Rusya Federasyonu, Kafkas Ülkeleri, Güneydoğu Avrupa ve Karadeniz Bölgesinde arttırmak;

Avrupa bağlamındaki bu yeni bilgileri edinmelerine yardımcı olmak üzere öğretmenleri, görüş ve deneyimlerini karşılaştırmalarına olanak sağlayacak şekilde Avrupa Konseyi'nin Eğitim Personeli için Hizmet-içi Eğitim Programlarından faydalandırmak uygun olacaktır.
4. Müfredat İçeriği

Tarih öğretimi sırasında ansiklopedik bilgi birikimine engel olunmalı fakat mutlaka:

Avrupa boyutu ile ilgili bilinç oluşturulmalı, müfredatlar hazırlanırken öğrencilere dünyanın geri kalanına açık bir "Avrupa bilincini" aşılanması dikkate alınmalıdır.

Öğrencilerin kritik etme, kendileri düşünebilme, tarafsız olma ve etkilenmeye karşı direnç gösterebilme yetenekleri geliştirilmelidir.

Avrupa tarihinde iz bırakan olaylar ve anlar, özellikle önemli dönemler ve gerçekler açısından yaklaşılarak, yerel, ulusal, evrensel seviyelerde ve Avrupa düzeyinde incelenmelidir.

Avrupa tarihi, sadece siyasal olarak değil her boyutta, ekonomik, sosyal ve kültürel olarak da incelenmelidir.

Kültürlerarası etkilenmeleri ortaya çıkaran mirasla ilgili çalışmalarda özellikle bulgu metodları kullanılarak merak ve araştırma ruhu geliştirilmelidir.

Avrupa'nın tarihi gelişimi sürecinde ülkeler, dinler ve düşünce ekolleri arasındaki olumlu etkilenmeler tarih müfredatlarında vurgulanarak önyargılı ve basmakalıp düşünceler ortadan kaldırılmalıdır.

İster tarihi gerçeklerin inkar edilmesinden isterse bilgilerin tahrif veya göz ardı edilmesinden, önem verilmemesinden ya da ideolojik amaçlara uydurulmasından kaynaklansın tarihin kötüye kullanılması eleştirel olarak incelenmelidir.

Tartışmalara yol açan konular farklı gerçekler, görüşler ve bakış açıları dikkate alınarak ve gerçek aranarak incelenmelidir.
5. Öğrenim Metotları

Kaynakların kullanımı

Tarihsel gerçeklerin aktarılması ve bunların eleştirel ve analitik bir yaklaşımla öğrenilebilecek şekilde sunulması sırasında öğretim materyalleri, özellikle de aşağıda sözü edilen kaynaklar en geniş şekilde kullanılmalıdır:

daha önce hiç ulaşılamamış orijinal dokümanlar sağlayan orta ve doğu Avrupa ülkelerindeki halka açık arşivler;

belgesel ve kurgusal filmler, işitsel-görsel ürünler;

öğretmenin önemli rol üstlenmesiyle bireysel ve toplu olarak incelenebilecek bilgi teknolojileri yoluyla aktarılan materyaller;

öğrencilerin yakın zamanlı olayları özellikle günlük boyutta gerçekçi olarak kavramalarını sağlayacak Avrupa'da kurulu 20. yüzyıla ait her çeşit müze ve tarihi simgesi olan yerler;

yakın zamanlı tarihi olayların sözlü ifadelerle gençlerin gözünde canlanmasını sağlayabilen, "tarihi kayıtlardan" çıkarılmış olan bakış açılarını ve perspektifleri sunabilen sözlü tarih.
Kişisel Araştırma

Öğrenciler, seviyelerine ve şartlarına göre, kişisel araştırma yapmaya teşvik edilmeli, böylece bilgi toplama konusundaki merak ve inisiyatiflerini geliştirmeleri ve gerçekleri ayırt edebilmeleri sağlanmalıdır.

Grup Araştırması

Öğrenci grupları, sınıflar ve okullar, araştırma projelerine ya da aktif öğrenime katılmaya teşvik edilmeli, böylece diyalog ve fikirlerin açıklık ve hoşgörüyle karşılaştırılması için gereken ortam yaratılmalıdır.

Disiplinler Arası ve Çok Disiplinli Yaklaşım

Tarih öğreniminde her zaman disiplinler arası ve çok disiplinli yaklaşımın eğitimsel potansiyelinden faydalanmalı, böylece edebiyat, coğrafya, sosyal bilimler, felsefe ve fen edebiyat dalları da dahil olmak üzere müfredat içindeki diğer konular arasındaki bağlar kuvvetlendirilmelidir.

Uluslararası, Sınır ötesi Yaklaşım

İçinde bulunulan koşullara bağlı olarak ortak bir tema, karşılaştırmalı yaklaşım ya da farklı ülkelerden birkaç okulun ortak bir çalışmada gösterdikleri performans temel alınarak, bunların yanında bilgi teknolojisinin sunduğu yeni imkanlar ile okullar arasında kurulan bağlar ve değişim programlarının avantajı da kullanılarak uluslararası, sınır ötesi projelerin uygulanması teşvik edilmelidir.

6. Öğretim ve Anma

Bilimin, daha iyi yaşam koşulları sağlamak adına barışcıl kullanımı ve demokrasi ve insan haklarının yaygınlaşması gibi 20. yüzyılın olumlu başarıları vurgulanırken soykırım, insanlığa karşı işlenen diğer suçlar, etnik temizlik ve insan haklarının topluca ihlali gibi bu yüzyıla damgasını vuran yıkıcı olayların ve Avrupa Konseyi'nin özellikle kabul ettiği temel değerler ihlallerinin tekrar yaşanmaması ya da inkar edilmemesi için eğitim çerçevesinde mümkün olan her şey yapılmalıdır. Bunlar yapılırken:

öğrencilerin, Avrupa ve dünya tarihi üzerine gölge düşüren olaylar ve sebepleri hakkındaki bilgi ve bilinç düzeylerini geliştirmelerine yardımcı olunmalı;

bunlara sebep olan ideolojileri ve bu tip olayların tekrarlanmamasını sağlayacak yollar düşünülmeli;

Kültürel İşbirliği Konseyi'ne üye devletlerdeki eğitim personeli için bunlarla ilgili hizmet içi eğitim programları hazırlanmalı, geliştirilmeli ve düzenlenmeli;

bu konudaki mevcut belgelere erişim, yeni teknolojiler de kullanılarak ve bu alanda öğretim kaynak merkezleri ağı geliştirilerek kolaylaştırılmalı;

Her ülkenin, kendi tarihi ışığında okullarda bir gün tespit ederek Yahudi soykırımını anması ve insanlığa karşı işlenen suçların önlenmesine ilişkin Eğitim Bakanları kararları (Cracow, 2000) uygulanmalı ve uygulanması izlenmeli;

Avrupa Konseyi'nin eğitim alanında, Soykırım Eğitimi, Anma ve Araştırmada Uluslararası İşbirliği için Görev Gücü'ne yaptığı katkılar geliştirilmelidir.
7. Tarih Öğretmenleri için Yetiştirme ve Hizmet-İçi Eğitimi

Tarih öğretmenleri için özelleştirilmiş yetiştirme ve hizmet-içi eğitimi aşağıdaki amaçları içermelidir:

tarih öğretmenlerinin kompleks, sürece yönelik ve yansıtıcı metotlar kullanarak çalışmalarını sağlamak ve teşvik etmek;

yetişmekte olan tarih öğretmenlerini ve halen mesleklerini icra edenleri, özellikle bilgi ve iletişim teknolojileri dahil olmak üzere en yeni ürünlerden, araç ve metodlardan haberdar etmek;

gerçek bilgileri dikkate alarak, sosyal, coğrafi ve ekonomik bağlamlar gibi farklı bağlamlara da geçerek öğrencilerin tarihi gerçekleri ve günümüz üzerindeki etkilerini anlamalarını ve analiz etmelerini sağlamayı amaçlayan öğretim tekniklerinin kullanımını ile ilgili olarak öğretmenleri bilinçlendirmek,

öğrencilerin sadece ezberlemiş oldukları bilgileri değil, söz konusu konu ile ilgili bilgileri sayesinde gerçekleştirebildikleri faaliyetleri de- ki bunlar gerek tartışmalı konuların araştırılması, konuşulması ya da incelenmesi ile ilgili olsun- dikkate alan değerlendirme tekniklerini kullanmaları için öğretmenlere yardımcı olmak,

meslekdaşlarıyla işbirliği içinde, sınıflarında disiplinler arası öğrenme ortamları kurmalarına ve oluşturmalarına yardımcı olmak.
Bilgi ve iletişim teknolojileri tarih öğretmeninin rolünde bir değişime neden olduğuna göre;

öğretmenlerin yeni rolleriyle ilgili pek çok öğrenme ortamından haberdar olabilmeleri amacıyla değişim programlarına katılım fırsatları yaratmak;

öğretmenlerin, yeni öğretim metodları konusundaki mesleki zorluklarını, tereddütlerini ve şüphelerini tartışabilmeleri amacıyla tartışma grupları kurulmasını desteklemek;

sadece mevcut doküman ve siteleri değil, söz konusu dokümanlar ve sitelerden edinilen bilgilerin doğruluğunu onaylayan kaynak bankaları geliştirmeyi hedeflemelidir.
Bu amaçları yerine getirebilmek ve tarih öğretmenleri için belirli bir profil çizebilmek amacıyla:

tarih öğretmeni yetiştirmenin kalitesini koruyacak ve iyileştirecek eğitim kurumları oluşturmak ve öğretmenlerin profesyonelliğini ve sosyal statüsünü geliştirmek;

- bu tavsiye kararındaki ilkelere dayanarak, tarih öğretmenlerini eğitecek eğitmenlere özel önem vermek;

tarih öğretmenlerinin yetiştirilme ve hizmet-içi eğitiminin amaçları, yapısı ve standartları ile ilgili olarak karşılaştırmalı araştırma yapılmasını teşvik etmek ve böylece kurum içi işbirliğini ve tarih öğretmeni yetiştirme ve hizmet-içi eğitim ile eğitimcilerin hizmet-içi eğitiminin gelişmesi için gereken bilgi değişimini teşvik etmek;

tarih öğretmeni yetiştirme ile ilgilenen ya da bu konuda aktif olarak çalışan kurumlar (özellikle medya) arasındaki ortaklıkları, onların misyonlarını ve sorumluluklarını vurgulayan bir bakış açısıyla ortaya çıkarmak ve desteklemek gerekmektedir.
8. Bilgi ve İletişim Teknolojisi

Kanunlara uyarak ve ifade özgürlüğüne saygılı kalarak, ırkçı, yabancı düşmanı ve saptırıcı materyallerin özellikle internet yoluyla yayılmasını engellemek için adımlar atılmalıdır.

Bilgi ve iletişim teknolojilerinin gençler tarafından, hem okul hayatlarında hem de okul dışındaki hayatlarındaki yaygın kullanımı göz önüne alındığında, öğretim metod ve tekniklerinde bu teknolojilerin:

tarih öğretimi için vazgeçilmez kaynaklar olduğunun;

kaynakların çeşitliliği ve güvenilirliği hakkında ciddi olarak bir değerlendirme yapılması gerektiğinin;

öğrencilere ve öğretmenlere orijinal kaynaklara ve çok yönlü yorumlara erişim imkanı tanıdığının;

tarihi bilgi ve gerçeklere erişimi inanılmaz derecede yaygınlaştırıldığının;

değişim programı ve diyalog imkanlarını arttırdığı ve kolaylaştırdığı gerçeğinni dikkate alınması gerekmektedir.
Bundan başka öğretmenlerin:

bilgiyi seçerken kaynakların ve bilginin güvenilirliğini öğrencilerin kendilerinin değerlendirmelerine yardımcı olabilmesi,

eleştiri yapabilme yeteneğini teşvik ederek, görüş açılarının çeşitliliğini kabul ederek ve gerçeklerin yorumlanmasında kültür ötesi bir yaklaşımı benimseyerek ders işleyebilmesi,

öğrencilerinin eleştirel analiz ve kıyaslamalı muhakeme gibi becerilerini geliştirmelerine yardımcı olabilmesi
için gerekli koşulların sağlanması uygun olur.