BÖLÜM-VI - PERSONEL GÖREVLENDİRİLEN ÜLKELER

10) HOLLANDA

GENEL BILGILER:

TÜRKÇE VE TÜRK KÜLTÜRÜ ÖĞRETİMİ

Türkiye-Hollanda eğitim ilişkilerinin hukukî dayanakları şunlardır:

1. Hollanda-Türkiye Kültür Anlaşması (12 Mayıs 1960, Ankara)

(Bu anlaşmaya göre yapılan Karma Kültür Komisyonu ve Eğitim Uzmanları Ortak Komisyonu toplantıları kararları)

1. Göçmen İşçinin Hukukî Statüsü Hakkında Avrupa Sözleşmesi
2. Avrupa Sosyal Şartı

Hollanda Hükümeti 1998 yılında OALT (Yabancıların Yaşayan Dilleri Eğitimi) adıyla bir yasa çıkarmıştır. Bu yasaya göre anadili derslerinin haftada 1.5 saat olmak üzere temel okullardaki ilk 4 sınıfta okul saatleri içerisinde, 5-8. sınıflarda ise okul saatleri dışında verilmesi hükme bağlanmıştır. Ayrıca, anılan yasa için 4 yıllık bir uygulama süresi belirlenmiştir. Bu sürenin bitiminde, anadili derslerine yapılan ödenek kesilmiş ve Türkçe Anadili dersleri Ağustos 2004 tarihinden itibaren okullardan fiilen kaldırılmıştır.  

Bakanlığımız kanalıyla 1976 yılına kadar Hollanda'ya toplam 24 öğretmen gönderilmiştir. Hollanda tarafı, bu tarihten itibaren öğretmen ihtiyacını Hollanda'da yaşayan Türkler arasından karşılama yoluna gitmiştir. Ağustos 2004 tarihine kadar Hollanda tarafından görevlendirilmiş olan Türkçe Anadili dersi öğretmeni sayısı 630 idi ve bunların yaklaşık yarısı aktif olarak öğretmenlik görevini yerine getirmekteydi. Anılan tarihten itibaren, yapılan sınavda başarılı olan 50 Türk öğretmeni sınıf öğretmenliği için 2 yıl süreli bir eğitime alınmıştır. Başarılı bulunan bir kısım öğretmenimiz ise kendi okulları tarafından rehberlik, danışmanlık vb. adlarla istihdam edimektedir. Diğer öğretmenler için Hollanda Eğitim Bakanlığı tarafından bir sosyal plân hazırlanmıştır. Bu plâna göre öğretmenler 5 yıl süreyle maaşlarının önemli bir kısmını almaya devam edeceklerdir.

Türkçe Anadili derslerinin okul çatısı altında verilmesi için Büyükelçiliğimiz ile Hollanda üniversitelerindeki Türk öğretim üyeleri Türkçe İçin El Ele adıyla bir kampanya başlatmış ve 5 öğretim üyesinin yönetim kurulunu oluşturduğu Hollanda Türkçe Eğitim Vakfı kurulmuştur. Vakfın genel amacı, Türkçe Anadili derslerinin okul çatısı altında (genişletilmiş okul saatlerinde) verilmesinin sağlanmasıdır. Vakıf ayrıca, Hollanda Eğitim Bakanlığı ile düzenli görüşmelerde bulunmaktadır. Halen Hollanda'daki 8 yerleşim birimindeki değişik okullarda 2.000 Türk öğrenci Türkçe dersi almaktadır. Bu sınıflardaki öğrenci mevcutları 12-18 arasıdır. Türkçe Anadili derslerinin, anaokulunu da kapsayan ilkokul öğrencilerine ulaştırılması için çalışmalar devam etmektedir. 

Türkçe dersleri orta ve lise seviyesinde seçmeli yabancı dil olarak verilmektedir. Haftada 2-3 ders saati olarak verilen bu derslere Türk öğrencilerin ilgisi fazladır.

Hollanda Eğitim, Kültür ve Bilim Bakanlığı, Türkçe ders kitaplarını Hollanda üniversitelerinin Dilbilim bölümlerinde ve Türkoloji kürsülerinde görev yapan Türk öğretim üyelerine hazırlatmaktadır. Kitap basımının tüm maliyeti anılan bakanlık tarafından karşılanmaktadır.

Hollanda'nın Leiden Üniversitesindeki Türkoloji Kürsüsünde Türk Dili ve Kültürü dersleri alan öğrenci sayısı 19'dur. Utrecht Üniversitesindeki Türkoloji kürsüsünde ise Türk Dili ve Kültürü dersleri alan öğrenci sayısı 25'tir. Ek olarak, bu üniversitede 15 öğrenci kısa dönemli olarak Türkçe dersi almaktadır. 

EĞİTİM SİSTEMİ

Şema (Word belgesi) >>

Hollanda'da ulusal eğitim, Hollanda Eğitim, Kültür ve Bilim Bakanlığı tarafından düzenlenir. Hollanda Eğitim, Kültür ve Bilim Bakanlığı'nın Yürütme Kurulu; Bakan, iki Devlet Sekreteri (Bakan Yardımcısı), bir Müsteşar ve bir Müsteşar Vekili'nden oluşur.

Yürütme Kuruluna ek olarak Bakanlık, 21 merkezi birimden ve 10 yarı bağımsız icra kurumundan oluşur. Bunlar içerisinde; Merkezi Fon Enstitüsü Kurumu, Eğitim Denetimi Kurumu, Eğitim Konseyi, Bilim ve Teknoloji Danışma Konseyi gibi birimler de yer almaktadır. Eğitim politikası geliştirmekten sorumlu altı bölüm vardır. Bunlar; İlköğretim, Orta Öğretim, Yetişkinler ve Meslekî Eğitim, Yüksek Eğitim, Üniversite Eğitimi, Araştırma ve Bilim Politikası Bölümü'dür.

Hollanda Anayasası ve ilgili kanunlar bütün seviyelerde eğitimin serbest olması gerektiğini vurgulamaktadır. Bu bağlamda, Hollanda eğitim sistemi özel ve resmi kurumlar tarafından yönlendirilmektedir. Özel öğretim kurumlarının tamamına yakını vakıfların yönetimindeki okullar olup paralı okullar değildir ve  eğitimin her seviyesinde bulunmaktadır. Bu kurumlar dini prensiplere göre de çalışabilmektedir.

İlköğretim seviyesindeki okulların %68'i, orta öğretim seviyesindeki okulların %76'sı meslek yüksek okullarının %95'i ve üniversitelerin %21'i özel kurumlardır. Resmi ve özel okullar aynı kriterlere göre ve eşit olarak Bakanlık tarafından finanse edilirler. Resmi ve özel okullar Eğitim, Kültür ve Bilim Bakanlığı tarafından belirlenmiş olan müfredat programını takip ederler. Her iki kurumdan alınan belge ve diplomaların geçerliliği eşittir.

Hollanda'da 1985 yılında çıkarılan Temel Eğitim Yasası kapsamında 2 yıllık anaokulları ile 6 yıllık ilkokullar birleştirilerek 8 yıllık temel eğitim okulları oluşturulmuştur. Temel eğitim okullarına başlama yaşı 4'tür. Sekizinci yılın sonunda ülke genelinde yapılan CITO sınavlarında alınan notlara bağlı olarak öğrenciler orta öğretim kurumlarından birine yönlendirilirler.

Orta Dereceli Meslekî Orta Eğitim (VMBO) Okulları, 12-16 yaş arası çocukların devam ettiği meslekî öğretime hazırlayıcı 4 yıllık bir orta öğretim kurumudur. 8 yıllık temel eğitimi bitiren öğrencilerden CITO sınavında düşük not alan ve öğretmenin fazla başarılı bulmadığı öğrenci bu okullara yönlendirilir. VMBO okullarını bitirenler, Türkiyede 8 yıllık ilköğretim okullarını bitirmiş kabul edilirler. Bu okulun mezunları Meslekî Eğitim Okullarına (MBO) devam edebilirler.

Yüksek Dereceli Genel Orta Eğitim (HAVO), 12-17 yaş arası öğrenciler için 5 yıl süreli bir genel orta öğretim kurumudur. HAVO okulları, Meslek Yüksek Okullarına (HBO) öğrenci hazırlar. Bu okulların ilk üç yılında tüm öğrenciler temel orta öğretimin 15 zorunlu dersini alırlar. Son iki yılda ise 6 dersten yapılan bitirme sınavlarına hazırlanırlar.

Üniversiteye Hazırlık Eğitimi (VWO), 12-18 yaş grubu öğrencileri üniversitelere hazırlayan ve temel orta öğretimi de kapsayan 6 yıl süreli okullardır. VWO'da üç okul türü bulunmaktadır; Athenneum, Gymnasium ve Lyceum. Bu okulların 4. sınıfının sonunda öğrenciler A ya da B bölümünden birini seçerler. A bölümünde dil dersleri, B bölümünde ise fen dersleri ağırlıktadır. 6 yılın sonunda her öğrenci en az 7 dersten mezuniyet sınavına girer. VWO okulunu bitirenler doğrudan üniversiteye gitme hakkını elde ederler.

SOSYAL FAALIYETLER

Resmi Bayramlarımız:

• Bölgemizde Milli Bayramlarımız içerisinde en etkin ve yaygın olarak kutlanılan bayram, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı'dır. Hollanda'daki hemen her yerleşim biriminde Türk derneklerinin organizasyonu ile düzenlenen 23 Nisan törenleri, Hollandalıların da katılım gösterdiği bir şenlik havasında kutlanılır.
• Cumhuriyet Bayramı Lahey Büyükelçiliğimiz ile Rotterdam ve Deventer Başkonsolosluklarımız tarafından verilen resepsiyonlarla kutlanmaktadır.
• Çanakkale savaşları anma programları Türk derneklerince yaygın olarak düzenlenen bir etkinliktir.
• 24 Kasım Öğretmenler Günü, Lahey Büyükelçiliğimizde verilen resepsiyona öğretmenlerin katılımlarıyla kutlanmaktadır.  

Dini Bayramlarımız:
Dini bayramlar genellikle camiler bünyesinde kutlanılır. Özellikle Ramazan ayı içerisinde bir çok camide değişik millet ve dinlerden insanların davet edildiği iftar programları düzenlenmektedir.
Hollandalıların Resmi Bayramları:
Hollandalıların resmi bayramlarından olan Kraliçe günü (Koninginnedag) ülke genelinde tatil olup şehir merkezlerinde karnaval havasında kutlanılır. Diğer bir resmi bayramı olan Kurtuluş gününde (Bevrijdingsdag) okullarda ve parlamentoda anma töreni yapılır.
Hollandalıların Dini Bayramları:
Hollandalıların dini bayramları genellikle aile fertlerinin buluşmaları için bir vesiledir. Pek yaygın olmasa da yakınlarının mezarlarını ziyaret etme, kiliselerdeki ayinlere katılma gibi bazı dini vecibeleri de yerine getirirler. Dini bayramlar genellikle uzun okul tatili dönemlerine rastladığından Hollandalılar daha çok tatile çıkmayı tercih etmektedirler.

            Okutmanlar ve öğretmenler nasıl talep edilir
Hollanda Türkçe Eğitim Vakfı'nın yol haritasına göre öğrenci kayıtlarını yaparak yapılanmalarını tamamlayan yerel organizasyonlar öğretmen talebinde bulunmaktadır. Vakıf, bu talep doğrultusunda öğretmen ilanını kendi internet sitesinden yayınlamaktadır. Öğretmenlik diploması olan, Hollandaca dilini iyi konuşan ve pedagojik formasyona sahip adaylardan uygun bulunanlar ile vakıf arasında 1 yıllık sözleşme yapılmaktadır. 

            Personel görevlendirilen ülkelerde davranış
Hollanda toplumu, çeşitli ulusların bir arada yaşadığı çok kültürlü bir toplumdur. Bu bağlamda kültürel alışveriş çoktur. Ülkenin güney kısmı Katolik Hristiyan dinine bağlıdır. Karnaval bayramı bu bölgede kutlanır. Kuzey bölgede oturanlar (Amsterdam, Rotterdam, Utrecht) Protestan Hristiyan dinine bağlıdır. Protestanlar genellikle gösterişi sevmezler ve  karnaval bayramı bu bölgede kutlanmaz.

Ülkenin resmi dili Hollandacaya yabancı dillerden bir çok sözcük girmiştir. Ancak ağırlıklı olarak Almanca ve İngilizce dilleriyle benzerlik gösterir. Hollanda okullarında yabancı dil öğrenimine önem verilir. Özellikle İngilizce dilini Hollandalıların %99'u konuşabilmektedir.     Hollandalılar zamana çok önem verirler. Zamanında gelmeyen birisi Hollandalılar tarafından güvenilmez olarak kabul edilir. Yaşamları planlıdır ve kültürel faaliyetlere (tiyatro, konser, sinema vb.) önem verirler.

Öğretmenler görev yaptıkları okulda derslerin başlama ve bitiş saatlerine tam riayet  etmelidirler. Okul idaresi ve okul aile birliğiyle diyalog halinde bulunmalı, öğrencilerinin velileri ile düzenli görüşmeler yapmalıdırlar. İngilizce dilinin bilinmesi iletişimde kolaylık sağlasa da, Hollandaca dilinin belirli oranda öğrenilmesi ve öğretmenlerimizin bu dilde kendilerini ifade edebilmeleri önem arz etmektedir. Bu nedenle Hollanda'da göreve başlayacak öğretmenlerimizin Hollandaca dil kurslarına katılmaları yararlı görülmektedir. 

PRATIK BİLGİLER

Yurt Dışında Pasaport ve Vize İşlemleri
Umumi pasaport sahibi Türk vatandaşları vizeye tabidir. Yeşil pasaport sahibi vatandaşlarımız için vize şartı yoktur. Yeşil pasaport ile Hollanda'ya giriş yapan vatandaşlarımızın ikamet süreleri 3 ay ile sınırlıdır. Schengen Anlaşması hükümleri Hollanda için de geçerlidir.

Özel Sağlık Sigortası
Hollanda'da yaşayan her bireyin belirli bir aile doktoru, eczanesi ve diş hekimi vardır. Genellikle aile doktoru, eczane ve diş hekimi oturulan mahalleden  seçilir. Hollanda'da iki çeşit sigorta vardır; gelirleri belirli bir düzeyin altında olan kişiler Ziekenfonds tarafından sigortalanır. İkinci sigorta şekli ise particulier adı verilen özel sağlık sigortasıdır. Gelirleri Ziekenfons tarafından öngörülen sınırın üzerinde olan kişiler özel sigorta şirketlerine sigorta olmak zorundadırlar. Her iki sigorta için de belirli miktarda aylık prim ödenir. Hollanda'da aile doktorunun sağlık hizmetinde önemli bir yeri vardır. Diğer sağlık elamanlarıyla olan ilişkiler aile doktoru aracılığıyla yürür. Aile doktoru, sık sık görülen bedensel ve ruhsal şikayetleri tedavi etmekte, bunlara yardımcı olamadığı durumlarda ise hastayı uzmana yönlendirir (sevk eder). Doktor hastadan ücret almaz, vizite ücreti sigortaya fatura edilir.

Araba Kiralama
Hollanda'da araba kiralayan çeşitli firmalar vardır. Bu firmalardan bazıları şunlardır: ABC Rent a car, Alomo, Beta Car ve Europa Rent a Car. Arabaların marka ve modeline göre günlük kira fiyatları 50 ile 100 Euro arasındadır.

Ev Kiralama
Kiralama işlemlerinde gazete ilanlarından ya da Hollanda Emlak Komisyoncuları Birliğinin (NWM) internet sayfasından yararlanılabilir. Ayrıca, herhangi bir emlak komisyoncusuyla (Makelaars) anlaşma yöntemi seçilebilir. Bunlara ek olarak, kiralama işlemlerinde ikinci ara komisyonculuk sistemi vardır. Bu sistemde sizin adınıza sizin belirleyeceğiniz nitelikteki evleri bir komisyoncu tespit edip sizin adınıza pazarlık yapar. Komisyoncu bunun karşılığına 1 aylık kira tutarında komisyon alır.  

    Evin bulunduğu şehir, mevki ve büyüklüğü kira fiyatını belirleyen etkenlerdir. 2 oda bir salonlu evlerin (75 m²) kirası, 750-1500 Euro civarındadır. Küçük yerleşim birimlerinde kira ücretleri daha uygundur. Kiralık evlerin büyük çoğunluğu yarı mobilyalı olarak adlandırılan özelliktedir. Bu evlerde buzdolabı, çamaşır-bulaşık makinaları, fırın vb. elektrikli aygıtlar mevcuttur.

Trafik Kazaları
Hollanda'da sigortasız araçlar trafiğe çıkamaz. Her sürücü aracını kazalara karşı sigorta yaptırmak ve sigorta şirketinden aldığı formları aracında bulundurmak zorundadır. Trafik kazalarında hatalı olan sürücü sigorta formunu doldurup imzalayarak diğer tarafa verir. Eğer anlaşmazlık söz konusu değilse, trafik polisleri sürece dahil olmazlar.

Hasarlı aracın tamiri ve masrafın sigortadan tanzim edilmesi süreci şöyledir; Aracı hasar gören sürücü, hatalı sürücüden aldığı form ile tamirciden aldığı teklif faturasını hatalı sürücünün sigorta şirketine gönderir. Sigorta şirketi aracın durumunu tamirciye giderek tespit eder ve teklif faturaya onay verir. Tamirat ücreti sigorta firması tarafından araç sahibinin banka hesabına yatırılır. Hollanda'da, ANWB adlı şirket düşük bir aidat karşılığında üyelerine yol hizmeti sunmaktadır. Aracın arızalanması gibi durumlarda adı geçen şirket arızalı aracın tamirhaneye çekilmesi vb. yardımları yerine getirmektedir.

   Para Transferi
Hollanda'dan herhangi bir Avrupa Birliği üyesi ülkeye para transferi yapılırken gönderme ücreti alınmaz. Ancak, Türkiye'ye yapılacak havalelerde belirli bir miktar, havale masrafı olarak alınmaktadır. Hollanda'da faaliyet gösteren Türk bankaları da mevcuttur (T.C. Ziraat Bankası, İş Bankası, Akbank, Garanti Bankası ve Demirhalkbank). Bu bankalar ya havale ücreti talep etmemekte ya da daha uygun bir ücret uygulamaktadır.

            Sorunlar Ve Çözüm Önerileri

Evlerin kiralanmasında düzenlenecek kontratta "Herhangi bir zamanda başka bir göreve atanma halinde, 1 ay önceden haber vermek kaydıyla kontrat fes edilir." ifadesi mutlaka kontrata koydurulmalıdır. Aksi halde kontrat süresi sonuna kadar tazminat ödeme durumuyla karşılaşılabilir.