BÖLÜM-VI - PERSONEL GÖREVLENDİRİLEN ÜLKELER

14) İSVİÇRE

GENEL BİLGİLER

            İsviçre; içişlerinde birbirinden bağımsız, ayrı anayasası, meclisi ve hükümeti olan 26 kantondan oluşan bir konfederasyondur.

            EĞİTİM SİSTEMİ

İsviçre'de kanton eğitim sistemlerinin ortak yanlarından hareketle oluşturulan basitleştirilmiş eğitim sistemi şeması (Word Belgesi) >>

            İsviçre'de her kantonun okullar ve eğitim kademeleri açısından farklı bir eğitim sistemi bulunmaktadır. Örneğin, bazı kantonlarda ilkokul 4 yıl, bazılarında 5 yıl, bazılarında ise 6 yıldır. Ancak, 6 yıl olanlar çoğunluktadır. Buna bağlı olarak ortaöğretim 1. kademede okul süresi 3, 4 veya 5 yıl olabilmektedir. Ancak burada da 3 yıl olanlar çoğunluktadır. Bizdeki genel liselere denk gelen ve İsviçre'de üniversiteye doğrudan girme hakkı veren diplomayı (matura-bakalorya) veren liseler (gymnasium) bazı kantonlarda hemen ilkokuldan sonra, bazı kantonlarda ortaöğretim birinci kademeden sonra, kiminde ise ortaöğretim 1. kademe okulların ara sınıflarından öğrenci almaktadır.

Üniversitelere giriş koşulları da kantondan kantona değişebilmektedir. Bazı üniversiteler sadece maturite diploması olan öğrencileri kabul ederken, bazı kantonların  yüksek okulları, 12-13 yıl sonunda verilen ortaöğretim diplomalarını, "hazırlık sınıfı ve giriş sınavı" şartları ile kabul edebilmektedir. Bazı üniversitelerde, lisanstan sonra yüksek lisans kademesi yoktur. Lisans diploması ile, doğrudan bir sınavla, doktoraya başlanabilmektedir. (Örneğin, Zürich Üniversitesi) Bazısında ise Türkiye'deki gibi "lisans+yüksek lisans+doktora" kademeleri mevcuttur (örneğin, Cenevre Üniversitesi).

Kantonların eğitim sistemleri arasındaki farklılıklar çoktur. Her kademesinde müfredat programları, günlük ve haftalık ders programları, tatilleri, okul yönetim şekilleri, denetim sistemleri gibi çok farklı olan kantonlar mevcuttur.

ANAOKULLARI
Her çocuk ücret ödemeden en az bir yıl boyunca anaokuluna gitme hakkına sahiptir. Bazı kantonlarda bu süre iki yıl olabilmektedir. Anaokulları mecburi öğretime dahil olmadığı halde, ilkokula uyumlarını kolaylaştırdığı için, bütün çocuklar ana okuluna gitmektedir. Amaç, çocuğun geniş bir grup içinde kendine güvenmesini ve gelişmesini sağlamaktadır. Bu safhada değişik kültür anlayışlarına ve hoşgörüye çok önem verilir ve çocuk için birçok şey öğrenebileceği imkanlar sağlanır. Anaokullarının sorumluluğunu bulundukları bölgenin okul yönetimi taşımaktadır.  Bu bölgesel okul yönetimleri de bir merkez yönetime bağlıdır. Denetim bölgesel okul yönetiminin görevlendirdiği müfettişler tarafından gerçekleştirilir.

ZORUNLU  EĞİTİM
9 yıllık zorunlu ilköğretim süresi 6 yaşında başlar. İsviçre de mecburi egitim süresi 9 yıl olup ilkokul ve orta okulların eğitim süresi kantonlara göre değişmektedir. Bazılarında ilkokul 6 yıl iken bazılarında 5 yıl, bazılarında ise 4 yıldır. Kantondan kantona farklı olmakla birlikte ilkokullarda öğrenciler genel olarak 6 yıl temel eğitimden geçerler ve bu zaman içinde kantonlara göre farklı dil eğitimi alırlar. Bundan sonra 2 veya 3 yıl sekundar veya real okullara devam ederler. Bunun yanında başarı durumu çok iyi öğrenciler için gymnasiumlar da (genel lise) bulunur.  Yüksek okullarda veya üniversitelerde okumak isteyen öğrenciler gymnasiuma veya matura okuluna gider, 6 yıl sonra liseyi bitirmek için Matura sınavı yapılır.

          a) Zorunlu Eğitim Birinci Kademe (İlkokul-Primarstufe):
Temel eğitimin bu kademesinde öğrencilerin dikkate dayalı düşünme ve öğrenme eğitimleri tamamlanmakta, karakter oluşumları ve bedensel yetenekleri geliştirilmektedir. Ayrıca öğrenciler bağımsız çalışma ve birlikte hareket etme yönünde titizlikle eğitilmektedirler.

            Eğitimin bu safhası kantonlarda genel olarak 6 yıl sürmektedir ve ikiye  ayrılmaktadır:

1. Düzenli  sınıflar (Regelklasse der Primarstufe) : Egitim ve öğretimini normal olarak sürdürebilen ögrenciler bu sınıflara alınmaktadırlar
2. Küçük sınıflar (Kleinklassen der Primarstufe): Daimi sınıflara uyum saglayamayan, yetersiz olan öğrenciler de bu sınıflarda okumaktadırlar.

            b) Zorunlu Eğitim İkinci Kademe
            (Ortaokul-Sekunderstufe I):
Genel olarak 6. sınıftan sonra başlar ve belirtilen okul türlerine göre 2 veya 3 yıl sürer. İkinci kademe okullarının eğitim süreleri ve özellikleri söyle sıralanabilir:

            - Kleinklasse der Sekundarstufe (İkinci kademe küçük sınıflar):  7. ve 8. sınıfları kapsar. Öğrencilerin yetişkinliğe geçişlerinde yardımcı olabilecek kapsamlı eğitimi sağlar.
- Oberschule:  Sanat okulu düzeyinde olan bu okullar 7. ve 8. sınıfları kapsarlar. Öğrencilerin becerileri doğrultusunda onları meslek
edinmeye yönelik eğitime tabi tutar.
- Realschule: 7. 8. 9. sınıfları kapsayan bu tür okullar öğrencilerin becerileri doğrultusunda onların sanat edinmelerini sağlar ve mesleki olgunluğa hazırlayan diğer okullara geçişlerini kolaylaştırıcı eğitim verirler.
- Unterstufe und erster Teil Mittelstufe Gymnasiums: Başarılı öğrenciler 7. ve 8. sınıflarda lisenin diğer sınıflarına hazırlanır. 9. yılla birlikte öğrenciler İsviçre Federasyonu`ndan kazanılmış bir hakla eğitimlerini üst düzeyde ( üniversite ) tamamlama hazırlıklarına başlar.
- Sonderschule:  Bu okullarda öğrenme güçlüğü çeken öğrenciler, özel eğitim metotlarıyla zihinsel, bedensel, ruhsal ve sosyal gelişimlerini tamamlar. Yeterli seviyede dil bilmeyen yabancı çocuklar bu okullara gönderilebilmektedir. Öğretmenlerimiz bu konuda velileri uyarmalıdır.

Isvicre de ortaokul 3 farklı tiptedir:
a) REALSCHULE        b) SEKUNDARSCHULE         c) BEZIRKSCHULE

a) REALSCHULE: Bu okullarda öğrenciler iyi bir genel kültür edinir ve meslekler hakkında bilgi sahibi olur. Realschule'yi bitiren kız ve erkek ögrenciler genellikle zanaat ve endüstri alanında bir meslek edinir.
b) SEKUNDARSCHULE: Bu okullarda öğrencilere genel kültür kazandırılır. Bu okulda yetenek isteyen meslekler için gerekli ortam hazırlanır. Bu okulu iyi dereceyle bitiren kız ve erkek öğrenciler Diplommittelschuleye (DMS) gidebilirler.
c) BEZIRKSCHULE: En fazla yetenek, bilgi ve başarı isteyen ortaokul çeşididir. Bu okul, hem akabinde meslek öğrenmek isteyenleri, hem de bir sonraki okula, yani liseye gitmek isteyenleri hazırlayan bir ortaokul çeşididir. Bu okullarda öğrenciler zorunlu derslerin dışında seçmeli dersler görmek zorundadırlar. Bu okullardan mezun olanlar endüstri, ticaret, zanaat alanında çalışırlar yüksek başarı gösteren öğrenciler liseye devam ederler.

Bu üç okula devam eden öğrenciler (real-sekundar-bezirkschule) Primarschulede 1. sınıftan 5. sınıfa kadar gösterdikleri başarıya göre öğretmen tarafından yönlendirilirler. Bu yönlendirmeler Schulpflege adı verilen  eğitim sorumluları tarafından yapılır.

5. sınıf öğretmenlerinin tavsiyesi doğrultusunda eğitim sorumlularına bu öğrencilerle ilgili bilgiler aktarılır, Schulpflege bu yönlendirmenin hangi okula yapıldığını velilere bildirir. Şayet veliler bu yönlendirmeden memnun olmazlarsa Sekundar veya Bezirkschule adı verilen okular için bir giriş sınavına tabi tutulurlar. Sekundarschule/ Bezirkschuleye giris hakkını kazanan tüm öğrenciler bir deneme süresine tabi tutulurlar. Bu süreyi başarıyla tamamlayamazlarsa  ocak ayı sonunda bir üst okuldan bir alt okula düşürülürler. Bezirkschuleye gidebilmek için ortalamanın 10 üzerinden en az 5 olması gerekir.

 Öğrenci bu okullar arasında bir üst okula geçiş yapabilir. Her yıl bir sınav hakkı verilir. Başarılı olan  öğrenci, eğer öğretmen tavsiye ederse bu sınavlara katılabilir, başarı gösterirse bir üst derecedeki okula geçiş yapabilir. Örneğin Realschuleden Sekundarschuleye, Sekundarschuleden Bezirkschuleye geçebilir. Ancak bu geçislerde 1 sene kaybeder. 6. sınıfı tamamlamış bir öğrenci bir üst  derecedeki okula geçiş hakkını kazandığında öğrenci geçtiği okulda 6. sınıfı tekrar eder.Yani Realschulede 6.sınıfa giden öğrenci Sekundarschuleye geçtiginde 6. sınıfı tekrar eder. Bu durum Bezirkschuleye  geçiş yapıldığında da geçerlidir.

Görüldüğü gibi velilerimizin ve öğretmenlerimizin bu süreci çok iyi takip etmeleri, dahası öğrencileri iyi incelemeleri gerekmektedir.

ORTA ÖĞRETİM KADEMESİ

            Diploma veren orta dereceli okullar, meslek eğitimi ve liselerin yanında üçüncü bir yoldur.  3 yıl sürelidir. Bu okullar, zorunlu eğitimini tamamladıktan sonra genel eğitimlerini derinleştirmek, kişiliklerini geliştirmek ve özellikle sağlık, sosyal yada eğitim alanlarındaki veya güzel sanatlar ve hizmet sektöründeki daha zor mesleklere yönlenmek isteyen gençler içindir. Diploma veren orta dereceli okullara girmek için zorunlu eğitimin son sınıfını (9.sınıfı) iyi derecede ile bitirmiş olmak şarttır.

          1- Diplammittelschule:  Bu tür okullar 10. 11. ve 12. sınıfları kapsayan, 3 yıllık kurs niteliğinde olup, meslege geçişi sağlayan özelliktedirler.

          2- Zweiter Teil Mittelstufe und Oberstufe Gymnasiums: Başarılı öğrencilerin okuduğu bu liselerde, orta kısımlar 1 yıl (10. sınıf) ve üst kısımlar iki yıl (11. ve 12. sınıflar) eğitim  vermektedir. Bu eğitim öğrencilerin olgunluk belgelerini almalarına olanak sağlamaktadır.

          3- Berufschulen:  Bu okullardan öğrenciler mesleki olgunluğa erişip, birer meslek sahibi olarak mezun olurlar.

         4- Kanton Okulları (Kantonschulen): Bezirkschule ve Sekundarschuleyi bitirenler gidebilir. Bu tür eyalet okullarında öğrenciler üniversitelere, yüksek okullara, meslek yüksek okullarına yönelik kapsamlı bir eğitimden geçirirler. Bu okullar da Gymnasium ve Diplommittelschule olmak üzere ikiye ayrılırlar. Yalnız Kantonschuleye Bezirkschuleyi iyi derecede bitirenler gidebilirler. Kantonschuleyi bitirenler Üniversiteye gitme hakkını kazanırlar. Kantonschule Lise /Gymnasium tarzında bir okuldur. 

         5- D.M.S. (Diplommittelschule): İki yıllık bir okuldur. Mesleki çıraklık eğitimi ve Matura eğitimi arası bir okul çeşididir. Bu okullar istek halinde zorunlu eğitimden sonra gidilir. Sekundarschuleyi ve Bezirkschuleyi bitirenler bu okullara gidebilirler. Mesleki eğitim; sağlık eğitimi, sosyal eğitim, idari işler, trafik eğitimi, müzik ve sanat dalları eğitim alanındadır. Bu okullar normalde iki senedir ama üç sene eğitim görmüş olanlar daha çok tercih edilir. Bu yüzden bu okullar üç seneye çıkartılmıştır.

Liselerin sonunda alınan olgunluk diploması  ile İsviçre'nin  her üniversitesine ve yüksek okuluna gidilebilir.

Meslek Eğitimi ( Berufslehre):
Meslek eğitimi üç yada dört yıl sürer.  Az sayıda da olsa eğitim süresi iki yıl olan meslekler de vardır. Meslek eğitimi iki bölümden oluşur. Birincisi, bir işyerinde pratik çalışma (çıraklık eğitimi), ikincisi bir meslek okulunda meslek teorisi ve genel eğitim. Sanayi, el sanatları ya da ticaret iş kollarında küçük ya da büyük bir işletmede haftada 3-4 gün yapılan pratik eğitim bölümünde gençlere başlangıçta öğrenme fırsatı tanınır, ileride de firmada üretken hale geçerler.

Eğitimin ilk haftalarında gençlere hazırlık kursları verilir. Bu kurslarda gençlere seçtikleri meslekle gerekli olan temel beceriler kazandırılır. Hazırlık kurslarının süresi seçilen mesleğe göre değişmekte olup 10 haftaya kadar devam edebilir. Büyük isletmelerde  hazırlık kursları genelde firmada yapılmakta, daha küçük isletmelerde meslek birliklerinin eğitim merkezlerinde, kısmen de İsviçre'nin belli bir bölgesinde merkezi olarak verilir. İşletmede pratik olarak öğrenilenler meslek okulunda haftada 1-2 gün teorik olarak derinleştirilir. Okulda meslek bilgisi, matematik, dil ve spor dersleri verilir. Özellikle başarılı olanlar meslek lisesi olgunluk diplomasını da alabilirler. Dersleri takip etmekte zorluk çekenler, destekleme dersleri alabilirler.

TÜRKÇE VE TÜRK KÜLTÜRÜ ÖĞRETİMİ

İsviçre'deki eğitim-öğretim faaliyetlerimiz daha çok mecburi öğrenim çağındaki öğrencilere yönelik olarak yürütülmektedir. Mecburi öğrenim çağı İsviçre'de 06-16 yaş öğrencilerini kapsamaktadır. Bu yaş grubu öğrencilerine yönelik eğitim-öğretim faaliyetlerimiz; Türkçe ve Türk Kültürü Dersleridir. İsviçre'de öğretmenlerimizin ders verdiği öğrenciler, zorunlu eğitim kapsamında olup, zorunlu eğitim 9 yıldır. Genel olarak ikinci sınıftan itibaren, dokuzuncu sınıfa kadar Türkçe ve Türk Kültürü Derslerine devam edilmektedir. İsviçre okullarında 8. ve 9. sınıfa giden öğrenciler 15-16 yaş grubunda olan öğrencilerdir. Bu yaş grubunun büyük olması ve İsviçre okullarındaki derslerinin yoğunluğu gerekçesiyle derslere devam yeterli seviyede değildir.

Öğretmenlerimizin ders verdiği sınıflarda öğrenci sayılarının fazla olmaması nedeniyle birleştirilmiş sınıf olarak Türkçe ve Türk Kültürü Dersleri işlenmektedir. Herhangi bir Türkçe ve Türk Kültür Dersi sınıfında; ikinci sınıftan dokuzuncu sınıfa kadar öğrenci bulunabilmektedir. Bunun sonucu olarak; aynı sınıfta sekiz yaşından on altı yaşına kadar öğrenci bulunmakta ve aynı öğretmenden, aynı anda Türkçe ve Türk Kültürü Dersi almaktadır. Ortalama olarak 10-15 öğrencili bir sınıfta sekiz yaşından on altı yaşına kadar her yaş grubundan birkaç öğrenci bulunabilmektedir.

İsviçre'de Türkçe ve Türk Kültürü Derslerinin Veriliş Şekilleri:
1. İsviçre okul saatleri dışında türkçe ve türk kültürü derslerinin verilmesi:
Öğretmenlerimizin geneli, İsviçre okul saatleri dışında ve İsviçre okullarında tahsis edilen sınıflarda ders vermektedirler. Dersler, hafta içinde İsviçre okullarında derslerin bittiği saatten itibaren, 15:30 ya da daha geç saatte başlanmakta ve iki saat olarak ders verilmektedir. Bitiş saati ise 17:30 ve daha sonrası bir saattir. Çarşamba günleri İsviçre'de okulların yarım gün olması nedeniyle çarşamba öğleden sonraları bir öğretmen tarafından iki farklı okulda ikişer saatten dört saat olarak ders yapmak mümkün olmaktadır. Cumartesi günleri ise İsviçre okullarının tatil olması nedeniyle öğretmenlerimizin Türkçe ve Türk Kültürü Dersleri yapmaları mümkün olmaktadır. Pazar günleri okulların tatil olması ve okulda görevli bulunmaması nedeniyle İsviçre okulları ve belediyeler Türkçe ve Türk Kültürü Dersleri için sınıf tahsis etmemektedirler. Bu nedenle pazar günleri öğretmenlerimiz tarafından ders yapılmamaktadır.
2- İsviçre okul saatleri içinde (entegre) Türkçe ve Türk Kültürü dersleri verilmesi:

1. İsviçreli Öğretmenle Birlikte Girilen Entegre Dersler:

            Basel-Stadt kantonunda dört öğretmenimizin toplam   yedi okulda girdiği ve İsviçre okul saatleri içerisinde yürütülen bir uygulamadır. İsviçreli öğretmenin uygun gördüğü derse, İsviçreli öğretmenle birlikte Türk öğretmen de girmektedir. Sınıfta bulunan Türk öğrencilerden konuyu anlamayan öğrencilere öğretmenlerimiz tarafından konu Türkçe olarak  anlatılmaktadır.
b) İsviçre Okul Saatleri İçinde Öğretmenimizin Türk Çocuklarına Ayrı Bir Sınıfta Türkçe ve Türk Kültür Dersi Vermesi:
Bu uygulama yalnızca Zürih'te  beş okulda dört öğretmenimiz tarafından uygulanmaktadır. Bu uygulama İsviçre okul saatleri içinde yapılmaktadır. Türk öğrenciler ayrı bir sınıfta toplanmakta bazı durumlarda yakın okullarda bulunan Türk öğrencilerde o derslere gelerek  Türkçe ve Türk Kültür Dersi işlenmektedir. Öğrencilerin kendi sınıflarında bırakıp geldiği dersler genelde müzik, el işi gibi derslerdir. Bazı durumlarda ise matematik ve almanca gibi derslerde olabilmektedir. Ancak bu dersleri bırakıp gelen öğrencilerin sınıf öğretmenleri o öğrencilerin derslerden geri kalmaması için onlara yönelik ayrı bir çalışma yapmaktadırlar. Bu uygulama İsviçreli öğretmenlere ek bir çalışma getirdiğinden öğretmenler ve dolayısıyla okul yönetimlerince fazla kabul görmemekte ve yaygınlaştırılamamaktadır. Entegre ders saatlerinde diğer yabancı öğrenciler için de kendi anadil ve kültür dersleri verilmektedir. Bu uygulamada, İsviçreli öğretmenler öğretim yılı başında planlarını yaparken Türkçe ve Türk Kültür Dersleri alacak öğrencileri için, Türkçe ve Türk Kültür Dersi saatine denk gelen saatlere koyacakları dersleri matematik, almanca gibi temel dersler yerine çocukların ilgisine dayanan iş eğitimi, müzik gibi dersleri koymaları bu uygulamanın olumsuzluklarını daha aza indirecek ve iyi bir uygulama haline getirecektir. 2004-2005 öğretim yılında İsviçre'de görev yapan öğretmenlerimizin Türkçe ve Türk Kültürü Dersleri verdikleri öğrenci sayıları şöyledir:  

İsviçre'de Türkçe ve Türk Kültürü  derslerine devam eden öğrenci sayısı (2004-2005)

2004-2005 öğretim yılında İsviçre genelinde Bakanlığımızca görevlendirilen öğretmen sayıları ve branşları TABLO ll'de verilmiştir. İsviçre'de mahallen görevlendirilen Türkçe ve Türk Kültürü Dersi öğretmeni bulunmamaktadır.

İsviçre'de Bulunan Türkçe ve Türkçe  Kültürü Dersleri Öğretmenlerinin Branşlara Göre Dağılımı (2004-2005)

            TÜRKÇE VE TÜRK KÜLTÜRÜ DERSLERİNİN VERİLMESİ İLE İLGİLİ YASAL DAYANAKLAR

            Türkiye ile İsviçre arasında aşağıda belirtilen tarihlerde Karma Eğitim Komisyon Toplantıları yapılmıştır:  
- 17.05.1977 tarihinde Bern'de 1. Türkiye-İsviçre Karma Eğitim Komisyonu Toplantısı
- 08.07.1987 tarihinde İstanbul'da 2. Türkiye-İsviçre Karma Eğitim Komisyonu Toplantısı
- 24.09.1991 tarihinde Bern'de 3. Türkiye-İsviçre Karma Eğitim Komisyonu Toplantısı
- 19.11.1996 tarihinde Ankara'da 4. Türkiye-İsviçre Karma Eğitim Komisyonu Toplantısı

Yapılan Karma Eğitim Komisyonu Toplantıları ve Kanton Eğitim Müdürlükleri Anadil ve Kültür Eğitimi bölümleri ile uzun yıllardır yapılan çalışmalar neticesinde Türkçe ve Türk Kültürü Dersleri ile ilgili olarak bazı gelişmeler sağlanmıştır. Bu gelişmeler şunlardır:

            1-Türkçe ve Türk Kültür Derslerine Devam İçin Müracaat Şekli:Zürich, Aargau, Thurgau, Glarus, Schwyz, Basel-Stadt, Basel-Land kantonlarında, Eğitim Müdürlüğü ile anadil ve kültür dersi veren büyükelçilik, konsolosluk, diğer temsilcilikler ve farklı toplumlara ait okul-aile birliklerinin işbirliğiyle hazırlanan "Anadil ve Kültür Derslerine Müracaat Formu" iki dilde (hem yaşanan kantonun dilinde hem de farklı anadillerde) hazırlanmıştır. Hazırlanan müracaat formları, kanton eğitim müdürlüğü tarafından okullara gönderilmekte, okullar birinci sınıf öğretmenlerine formları vermekte, öğretmenler ise sınıflarında farklı anadili olan çocuklara formları dağıtmaktadır. Velilerden, çocuklarını anadil ve kültür derslerine göndermeye istekli olanların doldurmaları istenmektedir.
İsviçre'de ikinci sınıftan itibaren anadili ve kültür dersleri başladığı için birinci sınıf öğrencilerine dağıtılmakta ve bir sonraki öğretim yılı devam etmek isteyen çocukların velileri tarafından doldurulmaktadır. İstekli veliler tarafından doldurulan formlar Kanton eğitim müdürlüğünde toplanmakta ve çocukları için Türkçe ve Türk Kültürü Dersleri isteyen velilere ait formlar Eğitim Müşavirliğine iletilmektedir. Böylece kanton eğitim müdürlüğü aracılığıyla yapılan müracaatlar anadil ve kültür derslerine bir ciddiyet kazandırmaktadır. Ayrıca vatandaşlarımız Türkçe ve Türk Kültür Dersleri için doğrudan öğretmenlerimize de başvurabilmektedirler.

2-Türkçe ve Türk Kültürü Derslerinde Alınan Notun Karneye Yazılması: Zürich, Aargau, St. Gallen, Thurgau, Glarus, Schwyz, Basel-Stadt, Basel-Land, Uri, Solothurn kantonlarında Müşavirliğimiz tarafından Türkçe/Almanca hazırlanan ve öğretmenlere verilen; öğrencinin Türkçe ve Türk Kültür Dersinden aldığı notu gösteren belge, her dönem sonunda öğretmenlerimiz tarafından doldurularak, öğrencinin İsviçreli öğretmenine okul karnesine işlenmek üzere gönderilmektedir. Bazı okullarda, okul karnesine öğrencinin Türkçe ve Türk Kültür Dersine devam ettiği işaretlenirken, bazı okullarda ise öğrencinin Türkçe ve Türk Kültür Dersinden aldığı not aynen yazılmaktadır. Karne ile ilgili olarak, Zürih Kantonu Eğitim Müdürlüğü tarafından anadil ve kültür dersleri için bir karne geliştirilmiş olup bu karne kullanılmaktadır. Bazı okullarda da Türk öğrencinin İsviçreli öğretmeni Türkçe ve Türk Kültür Dersleri öğretmenimizden çocuğun derslerdeki başarı durumu hakkında bilgi istemekte ve öğretmenimizin verdiği bilgiler çocukla ilgili verilecek kararlarda dikkate alınmaktadır.

            İSVİÇRE'NİN KÜLTÜREL ÖZELLİKLERİ VE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR

İsviçre halkı çok sağlam vatandaşlık duyguları ile devletine ve kurallara bağlı bir halktır. Halk, sorumluluk duygusu içerisinde her şeye karşı duyarlı, toplumsal kuralları kesinlikle çiğnemeyen ve çiğnetmeyen bir görünüm arz etmektedir. Ülke insanı, yılın belirli günlerinde yapılan çeşitli etkinliklerle geleneklerini yaşatmayı benimseyen mütevazi bir yaşam tarzı sürdürmektedir. İsviçreliler, özel ve resmi hayatta bütün kurallara titizlikle riayet etmekte ve riayet etmeyenlere tepki gösteren bir anlayışa sahiptirler.

      Özellikle temizlik konusunda çok hassas olan İsviçre halkı son yıllarda ülkede yabancı nüfusun artması ile birlikte ortaya çıkan sorunlardan duydukları rahatsızlığı her fırsatta ortaya koymaktadırlar. Ülkede görünüşte yok gibi görünen ırkçılık, artan yabancı sayısına bağlı olarak ortaya çıkan sorunlardan dolayı son yıllarda artış göstermiştir. İsviçre'de en büyük toplumsal sorun alkol ve uyuşturucu kullanımının yaygın oluşudur. Ülkede uyuşturucu kullanmak serbest olup, isteyen istediği yerde rahatça esrar başta olmak üzere uyuşturucu kullanabilmektedir.

İsviçre halkının bir özelliği de işlerine son derece sadık ve çalışkan oluşlarıdır. Resmi dairelerde mesai bazı farklılıklar olmakla birlikte genel olarak 08.00'de başlayıp 16:00da sona ermektedir. Yine bazı farklı uygulamalar olmakla birlikte ülke genelinde işyerleri Perşembe günleri dışında saat 18.30'da kapanmaktadır. Perşembe günleri ise işyerleri saat 21.00'e kadar açık tutulmaktadır. Cumartesi günleri ise işyerleri saat 16:00'da kapatılmaktadır.

            GÖREV YAPILAN OKULLARDA ÖĞRETMENLERİN DİKKAT ETMELERİ GEREKEN HUSUSLAR, KURUMLARLA İLİŞKİLER

İsviçre'de gerek okul saatleri dışında verilen gerekse okul saatleri içinde verilen Türkçe ve Türk Kültürü derslerinin tamamı hafta sonu da dahil olmak üzere İsviçre okullarında verilmektedir. Bir yıl öncesinde ders verilecek okullarla ilgili İsviçre yetkili makamları ile Eğitim Müşavirliğimizce gerekli yazışmalar yapılarak; ders verecek öğretmenimizle ilgili bilgiler, ders verilecek saat ve gün, öğrenci sayısı gibi bilgiler verilerek sınıf kullanımı için izin alınır. Sınıflar normalde İsviçreli öğretmenler tarafından kullanılan sınıflar olup sınıf eşyaları bulunmaktadır.

Öğretmenimizin dersten sonra sınıfı aldığı gibi sınıf eşyalarına zarar verdirmeden düzenli ve tertipli bir şekilde bırakması önem arz etmektedir. Çünkü ertesi gün o sınıfta normal dersler yürütülecektir. Bu nedenle sınıfların düzen ve tertibine gereken hassasiyet gösterilmelidir. Öğretmenlerimizin gerek okul idaresi ile gerekse okulda görevli öğretmenlerle iletişim halinde olması, iyi ilişkiler geliştirmesi önem arz etmektedir. İyi ilişkiler geliştirildiği zaman okul idaresi ve öğretmenler her konuda kendilerine yardımcı olmaktadır. Örneğin; okulun araç-gereçlerinden yararlanma, fotokopi çekme imkanı gibi. Yine bu iyi ilişkilerin sonucunda; gerek okul idaresi gerekse öğretmenler Türk çocukların Türkçe ve Türk Kültürü Derslerine devam etmeleri konusunda yönlendirmekte, bu durum öğrenci sayılarının artmasına ve yaşanan devamsızlık sorununun azalmasına yol açmaktadır.

İsviçre'de her kantonda bir eğitim müdürlüğü bulunmaktadır. Eğitim müdürlüğünde anadil ve kültür dersleriyle ilgili bir birim ve bir sorumlu vardır. Bu birim ve sorumlu; ilgili kantonda gerek Türkçe ve Türk Kültürü Dersleri gerekse diğer ülkelerin ve temsilciliklerin vermiş oldukları anadil ve kültür dersleriyle ilgilenmektedir. Bu nedenle kantonda görev yapan anadil ve kültür dersi öğretmenleri ile birlikte sıkça toplantılar yapılmakta, gelişmeler izlenmekte ve değerlendirilmektedir. Bu toplantılara öğretmenlerimiz de diğer anadil ve kültür dersi öğretmenleriyle birlikte katılmaktadırlar.

            SOSYAL  FAALİYETLER

Öğretmenlerimizin görev yaptığı bölgelerde; Cumhuriyet Bayramı, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı, 19 Mayıs Atatürk'ü Anma Gençlik ve Spor Bayramı, Öğretmenler Günü, 18 Mart Çanakkale Şehitlerini Anma ve İstiklal Marşı'nın Kabulü gibi önemli gün ve haftalarda öğrencilerimizin ve vatandaşlarımızın katılımı ile çeşitli programlar düzenlenmektedir. Bu programların günün anlam ve önemine yakışır şekilde kutlanması ve geniş vatandaş katılımının sağlanması için çalışılmaktadır. Özellikle 23 Nisan Bayram kutlamasının çok sayıda okul-aile birliğinin bir araya gelmesi, büyük salonların ve vatandaşlarımıza yakışan salonların tutulması ve öğretmenlerimizin de öğrencilerle birlikte iyi kutlama programları hazırlamaları için gerekli yönlendirmeler yapılmaktadır. Mümkün olan bölgelerde kutlamalara; İsviçreli öğrencilerin ve diğer yabancı ülke öğrencilerinin de katılmaları sağlanmaktadır. Amaç İsviçre ile Türkiye arasındaki iyi ilişkilere katkıda bulunmak ve entegrasyonu güçlendirmektir. Okul-Aile birliklerimiz zaman zaman eğlence geceleri düzenleyerek vatandaşlarımız arasında iyi ilişkiler geliştirme, birlik ve beraberlik içinde bulunmak için gayret göstermektedirler.

Öğretmenlerimizin Türkçe ve Türk Kültürü Dersi verdiği öğrenciler arasında zaman zaman nevruz, GAP, 23 Nisan gibi önemli günler ve konularla ilgili resim, şiir, kompozisyon yarışmaları düzenlenmektedir. Bu yarışmalar neticesinde yarışmaya girenlere Başkonsolosluklarımızca uygun ödüller verilmektedir.   

            PRATİK BİLGİLER

Öğretmenlerimizin kendilerine, eş ve çocuklarına ait gerek hizmet gerekse hususi pasaportları görev süreleri birer yıl uzatılması nedeniyle hizmet pasaportları her yıl, hususi pasaportlar ise süresi bitince Bakanlığımızdan alınan onay ile Başkonsolosluklarımızca uzatılmaktadır. Yurt dışında geçici görevli olarak görev yapan öğretmenlerimizin tedavi giderleri Bakanlığımız tarafından ödenmektedir. İsviçre'de sağlık giderleri çok pahalı olup kişisel olarak karşılamak çok zordur. Bu nedenle öğretmenlerimizin eş ve çocuklarının İsviçre'de özel sağlık sigortası yaptırması en uygun çözüm yoludur. Özel sağlık sigortasının miktarı sigortanın içeriğine göre çok farklılık arz etmektedir. Öğretmenlerimiz İsviçre'de kantondan kantona değişmekle birlikte genel olarak yıllık kazanç vergisi ödemektedirler. Ancak öğretmenlerimizin ödedikleri bu vergi, gerekli belgeleri Eğitim Müşavirliğine ibraz etmek şartıyla Büyükelçiliğimiz tarafından kendilerine ödenmektedir.

      Ev kiralama
Yeni göreve başlayan öğretmenlerimiz görev bölgelerinde bulunan eski öğretmenlerin ve okul-aile birliklerinin yardımlarıyla başlangıçta kısa süre kalacakları yer temin edilmekte ve en kısa zamanda ev bulmaları sağlanmaktadır. Bazı kantonlar, öğretmenlerimize oturum izni verirken tutulan evdeki oda sayısı ile ailenin nüfusuna dikkat etmektedirler. Bu nedenle eş ve çocuklarını birlikte getirecek öğretmenlerin tutacağı ev yeterli odaya sahip olmalıdır. Yine oturum izni ile ilgili olarak  bazı kantonlar ailenin geliri ile ailenin nüfus sayısı arasında bir denge aramaktadırlar.

      Sürücü belgesi
Öğretmenlerimizin Türkiye'den aldıkları sürücü belgeleri İsviçre'de bir yıl geçerli olup, bir yıl içerisinde İsviçre sürücü belgeleri ile değiştirilmesi gerekmektedir. Bu değişikliğin yapılabilmesi için İsviçre'de direksiyon sınavına girilmesi ve başarılı olunması gerekmektedir. Direksiyon sınavında başarılı olanlara İsviçre sürücü belgesi verilmektedir. Başarılı olamayanlar ise İsviçrelilerin sürücü belgesi almak için gerekli olan süreci izlemeleri gerekmektedir.

      Türkiye'ye para transferi
İsviçre'de sadece Zürih'de Türkiye İş Bankası bulunmaktadır. Gerek İsviçre bankaları gerekse Türkiye İş Bankası aracılığıyla Türkiye'ye para transferi komisyon karşılığında yapılmakta ve hiç bir sorun yaşanmamaktadır. İsviçre'de görev yapan öğretmenlerimiz birden çok kantonda görev yaptıkları için ikametgahlarının dışında göreve gidilen okullarla ilgili gidiş-dönüş yol ücretleri devletimiz tarafından karşılanmaktadır. Bu amaçla öğretmenlerimizin tamamına, İsviçre içinde otobüs ve trenlere ücretsiz olarak binecekleri yıllık abonman alınmaktadır.

            KARŞILAŞILABİLECEK SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

1-Sınıflarda öğrenci sayılarının fazla olmaması nedeniyle İsviçre'de birleştirilmiş sınıf olarak Türkçe ve Türk Kültürü Dersleri işlenmektedir. Herhangi bir Türkçe ve Türk Kültür Dersi sınıfında; ikinci sınıftan dokuzuncu sınıfa kadar öğrenci bulunabilmektedir. Bunun sonucu olarak; aynı sınıfta sekiz yaşından on altı yaşına kadar öğrenci bulunmakta ve aynı öğretmenden, aynı anda Türkçe ve Türk Kültürü Dersi almaktadır. 10-15 öğrencili bir sınıfta sekiz yaşından on altı yaşına kadar her yaş grubundan birkaç öğrenci bulunabilmektedir. Öğretmenler tarafından; yurt dışına çıkmadan önce ve görev yerine geldikten sonra yurt dışındaki eğitim-öğretim faaliyetleri ile ilgili hiçbir hizmetiçi eğitim faaliyeti uygulanılmadığını ifade etmişlerdir. En önemli konulardan biride öğretmenlerin ellerinde nitelikli ve yeterli eğitici materyalin bulunmamasıdır. Bu durum eğitim-öğretim faaliyetlerini olumsuz etkilemektedir. Ancak, bu zamana kadar yapılmayan, öğretmenler tarafından da büyük ihtiyaç olarak belirtilen, öğrencilere yönelik eğitici materyal geliştirme, öğretmenlere birleştirilmiş sınıf eğitimi, programın tanıtılması ve uygulanışı, eğitim-öğretimin planlanması konularında bir dizi hizmet içi eğitim çalışmalarına başlanılmıştır. Bu çalışmalar neticesinde olumsuzlukları en aza indirmek mümkün olabilecektir.

2-Görevlendirilen öğretmenler, yurt dışında yaşam ve çalışma koşulları ile karşılaşılacak sorunlar ve iş yükü konusunda yeteri kadar bilgilendirilmemekte ve ihtiyaç duyulan süre ve içerikte hizmetiçi eğitim yeteri kadar verilmemektedir. Yurt dışında göreve başlayınca karşılaşılan tablo karşısında öğretmenler hayal kırıklığına uğramaktadır. Bunlara engel olmak amacıyla süresi ve içeriğiyle yeterli bir hizmetiçi eğitim faaliyetine tabi tutulmaları gerekmektedir.

3-Türkçe ve Türk Kültürü Derslerine yeterli katılımın olmaması önemli sorunlardan birisidir. Bunun için Okul-Aile birlikleri ve vatandaşlarla sıkça toplantılar yaparak biraraya gelinmekte. Bu toplantılarda derslerin önemi vurgulanmakta, anadili iyi bilmenin İsviçre okul başarısına etkisi açıklanmaktadır.

4-İsviçre'de yaşayan vatandaşlarımızın çocuklarının İsviçre okullarında başarı düzeylerinin düşük olması bir diğer sorunlardandır. Gerek ailelerin yeteri kadar çocuklarıyla ilgilenmemeleri, gerekse çocukların bulundukları bölgenin dilini yeteri kadar bilmemesi doğal olarak okul başarısını olumuz etkilemektedir. İsviçre'de mümkün olan bölgelerde okul-aile birlikleri aracılığıyla almanca, matematik gibi derslerden destek kursları düzenlenerek çocukların başarı seviyesi yükseltilmeye çalışılmaktadır.

5-İsviçre'de yaşayan vatandaşlarımızın İsviçre eğitim sistemi hakkında yeteri kadar bilgi sahibi olmamaları, çocuklarının karşı karşıya kaldıkları eğitim sorunlarında çözüm bulamamaları bir diğer önemli sorunlardandır. Müşavirliğimiz İsviçre eğitim makamları ile işbirliği yaparak İsviçre eğitim sisteminin tanıtılması, veli ve öğrencilerin hakları konusunda bilgilendirme toplantıları yapılmaktadır.

6-İsviçre'de öğrenim gören öğrencilerimizin büyük çoğunluğu meslek okullarına gitmektedir. Ancak meslek okullarına giden öğrencilerin aynı zamanda öğreniminin yanında ve tüm öğrenimi süresince staj yapacağı bir iş yeri bulması gerekmektedir. Ancak, vatandaşlarımız bu konuda büyük sıkıntı çekmektedir. İsviçre'de var olan ayrımcılık nedeniyle öğrencilerimiz staj yapacak iş yeri bulamamakta ve öğrenimlerini sürdürememektedirler. Yasal olarak ayrımcılığı destekleyen hiçbir mevzuat olmamakla birlikte uygulamada çok sayıda sorunla karşılaşılmaktadır.

7-Vatandaşlarımızın büyük çoğunluğu Türk televizyon kanallarını izlemektedirler. Bu kanallarda yayınlanan programların bizim dilimizi ve kültürümüzü tam anlamıyla yansıtan özelliklerde olması çok önemlidir. Çünkü yurt dışında yetişen yeni kuşak bu programlar aracılığıyla Türkçe ve Türk Kültürünü tanıma fırsatı bulmaktadır. Bu programlar bizim dilimizi ve kültürümüzü temsil etmezse burada verilen tüm emekler boşa gider. Gerekirse TRT aracılığıyla daha çok sayıda kanalda ve daha farklı içerikte ve farklı yaş grubuna hitap eden programlar hazırlanması ve yayınlanması gerekmektedir.