BÖLÜM-VI - PERSONEL GÖREVLENDİRİLEN ÜLKELER

16) LİBYA (LİBYA ARAP SOSYALİST HALK CEMAHİRİYESİ)

GENEL BİLGİLER

Ülkenin resmi dini İslamiyet'tir. İnanç ve ibadetle ilgili bir kısıtlama ve zorlama yoktur. Günlük yaşamdaki giyim kuşama bir müdahale söz konusu değildir. Bayanların sosyal hayata katılımlarında ve günlük yaşamlarında her hangi bir ayrımcılık da yoktur. Ülkede görev yapan bayan öğretmenlerimiz tek başlarına günlük hayatlarını devam ettirebilmekte, bu konuda her hangi bir sıkıntıyla karşılaşmamaktadırlar.

Trablus'ta gerek Türk nüfusunun azlığı ve dağınıklığı,  gerekse bu ülkenin sosyal ve ekonomik yapısı gereği, Türklerin ilgi alanlarına giren fazlaca bir sosyal aktivite bulunmamaktadır. Libya'da görev almak isteyecek öğretmenlerimizin bu durumu önceden değerlendirmeleri gerekmektedir. Ülkede, öğretmelerimizin gidebileceği, tiyatro ve müzik salonları ve buna benzer sosyal aktiviteye yönelik yerler mevcut değildir. Başkent Trablus'ta değişik yerlerde hizmet veren Türk Lokantaları bulunmaktadır.

Ülkenin en önemli gelir kaynakları petrol ve petrol ürünlerinden oluşmaktadır. Ülkede resmi tatil günleri Cuma ve cumartesidir. Tatil günlerinde, öğretmenlerimiz piknik ve futbol etkinlikleri düzenlemektedirler. Ülkenin iklim ve coğrafyası gereği öğretmenlerimiz yaz aylarında denize girebilmektedirler. Ülkede uydu alıcılarıyla Türk ve Avrupa Televizyonları izlenebilmektedir.

EĞİTİM SİSTEMİ

TEMEL EĞİTİM
Ülkede 1,7 milyon öğrenci vardır. Temel eğitim 9 yıldır ve zorunludur. Temel eğitim iki aşamalı olarak yapılandırılmıştır. Birinci aşamada İlkokul kısmı 1'den 6. sınıfa kadardır. Bu altı yıllık sure 4 yıllık ve 2 yıllık surelere bölünmüştür. Birinci sınıftan 3. sınıfa kadar haftada 20 saat,4. sınıftan 6. sınıfa kadar haftada 23 saat ders verilmektedir. İlkokul kısmının müfredat programı Arap Dili, Kur-an ve İslam Ahlakı, Cemahiriye(toplum Bilgisi), Matematik, Fen, Tarih, Coğrafya, Sanat (Resim), Müzik ve Beden Eğitimi derslerinden oluşmaktadır.

Ortaokul kısmı ise 7.ve 9. sınıfları kapsar ve 3 döneme bölünmüştür. Bunlar zorunludur, temeldir. Ortaokul'un müfredatı Arap Dili, İslam Ahlakı ve Kur-an, Cemahiriye (toplum bilgisi), İngilizce, Matematik, Tarih, Coğrafya, Biyoloji, Kimya, Fizik, Teknoloji, Resim, Müzik ve Beden Eğitimi derslerinden oluşur. Buradan mezun olanlara alt sertifika verilir. Haftalık ders saatleri toplamı 27'dir.Temel Eğitimden mezun olabilmek için, sınav yapılır ve başarılı olanlara Temel Eğitim Diploması verilir.

LİSE
Lise eğitimi 3 ya da 4 yıldır. Genel Liseler Bilim ve Sanat üzerine, Uzmanlık Liseleri ise, Ekonomi, Biyoloji, Sanat, Medya, Sosyal Bilimler ve Mühendislik alanları üzerine kurulmuştur. Ayrıca Mesleki Eğitim ve Enstitüler vardır. Liselerdeki Müfredat Programı; birinci yıl ortak dersler olarak  Arapça, İngilizce, Siyaset, Fizik, Kimya, Biyoloji, Matematik, Beden Eğitimi ve Askeri Eğitim derslerinden oluşmaktadır. Daha sonraki yıllarda Fen ve Sosyal olarak branşlara ayrılırlar.

YÜKSEK ÖĞRETİM
Hem genel hem de uzmanlık sağlayan üniversiteler vardır. Bunlar Politeknik Üniversiteler, Yüksek Eğitim Enstitüleri, Endüstri ve Tarım Mühendislikleridir. Üniversitelere kabul için, lise diploması gereklidir. Giriş için Not ortalaması en az % 65 olmalıdır. Ama mühendislik ve tıp da bu oran % 75 olmalıdır. % 65 den aşağı not ortalaması olanlar, Meslek Yüksek Okullarına alınırlar ve kendi alanlarında uzmanlaştırılırlar.

           LİBYA'DA TÜRKÇE VE TÜRK KÜLTÜRÜ ÖĞRETİMİ
Libya Üniversitelerinde açılmış Türkçe ya da Türk Kültürü ile ilgili her hangi bir birim ya da kürsü bulunmamaktadır. Libya'da yaşayan vatandaşlarımızın çocuklarının eğitimi ve Türk Kültürü'nün öğretilmesi amacıyla Trablus'ta Trablus Büyükelçiliği bünyesinde, Bingazi'de Bingazi Başkonsolosluğu bünyesinde hizmet veren iki tane ilköğretim okulumuz bulunmaktadır. Bu okullarımız Türkiye'miz deki İlköğretim okulları gibi eğitim öğretimlerini sürdürmektedirler. Bu okullara Bakanlıklar Arası Ortak Kültür Komisyonunca 2005 yılı itibari ile görevlendirilmiş 19 öğretmenimiz bulunmaktadır.

           Trablus Büyükelçiliği ilköğretim okulunda 96 öğrenci ve 16 öğretmenimiz görev yapmaktadır. Okulda Millî Eğitim Bakanlığımızın ilköğretim programı son yenilikleri ile uygulanmaktadır. Okul kitapları Bakanlığımızca karşılanmaktadır. Okulda dersliklerimiz dışında 1 tane fen ve teknoloji laboratuarı, bir tane kütüphane, bir slayt ve diğer görsel materyallerin gösterimi için ayrılmış çok amaçlı salon mevcuttur.

Okulda Libya ve diğer ülke vatandaşlarımıza yönelik Türkçe öğretimi kursu açılmış ve hali hazırda faaliyetlerine devam etmektedir.
Bu çerçevedeki Türkçe öğretiminde TÖMER' in hazırlamış olduğu Türkçe öğretim programlarından yararlanılmaktadır. Okul aynı zamanda açık ilköğretim ve açık lise sınavlarında irtibat bürosu olarak hizmet vermekte, açık lise ve açık ilköğretim sınavları yapılmaktadır. ÖSYM'ce yapılan sınavlarda da başvuru bürosu olarak hizmet vermektedir.

          Okulumuzda millî bayram kutlamaları Sayın Büyükelçimiz ve vatandaşlarımızın katılımı ile coşkuyla yapılmaktadır. Dini bayramlarımızda da okulumuz Libya'da yaşayan Türklerin bayramlaşmalarında birlikteliğimize katkıda bulunmaktadır. Her yıl Mayıs ayı içinde okulumuza maddi kaynak sağlanması ve Türk Kültürünün tanıtımı amacıyla kermes düzenlenmekte; bu kermeste katılımcılara Türk mutfağını ve Türk kültürünü tanıtıcı çeşitli faaliyetlere yer verilmektedir.

          Bingazi'de Bingazi Başkonsolosluğu bünyesinde hizmet veren okulumuzda ise 3 sınıf öğretmenimiz görevlidir. Bu okulumuzda 2. 3. ve 4.5.sınıflarımızda birleştirilmiş sınıf uygulaması yapılmakta 1.sınıflar ise müstakil olarak eğitim öğretimine devam etmektedir. 21 öğrencisi bulunmaktadır. Bu okulumuzdaki İngilizce dersleri mahallen görevlendirilmiş bir öğretmenimiz tarafından yürütülmektedir.

           PRATİK BİLGİLER

Ulaşım
Türkiye'den Libya'ya ulaşım şu anda yalnız uçakla sağlanmaktadır. İstanbul- Trablus arasında THY'nin tarifeli uçuşları: Pazartesi, Çarşamba ve Cumartesi günleri yapılmaktadır. Ayrıca,  Libya Hava Yolları ve Libya'ya ait özel bir hava yolu şirketi (Burak Air)  İstanbul-Tripoli ve İstanbul-Bingazi arasında tarifesiz olarak uçmaktadır.

Ülkede şehir içi ve şehirlerarası toplu taşımacılık fazla gelişmemiştir. Ulaşım genelde özel araçlarla sağlanmaktadır. Özel aracı olmayan öğretmenlerimiz, şehir içi ulaşımda daha çok ticari taksileri tercih etmektedir.

Bankacılık ve Para Transferi İşlemleri
Libya'da banka ve bankacılık işlemlerinin gelişmiş bir durumda olduğu söylenemez. Libya'dan bankalar kanalıyla Türkiye'den para getirmek ya da Türkiye'ye para gönderme imkanı mevcut değildir. Ayrıca Libya'nın para birimi olan Libya Dinarı'nın şu anda uluslar arası dolaşımı yoktur. Burada görev yapmakta olan öğretmenlerimizin yurtdışı maaşları Vakıflar Bankası Kızılay Şubesine Amerikan Doları olarak yatırılmakta ve Trablus Büyükelçiliği kuryelerine yazılan talimatlarla maaşlar yine Amerikan Doları olarak Libya'ya getirilmekte, Libya'da serbest piyasada Libya Dinarına çevrilebilmektedir.

Libya'ya görevlendirilen öğretmenlerimizin gelirken Vakıflar Bankası Kızılay şubesinde ABD Doları hesabı açmaları yurtdışı maaşlarının yatmasını hızlandıracaktır. Ayrıca, Libya'da görevlendirilmiş öğretmenlerimizin ilk ihtiyaçlarını karşılamaları açısından yanlarında bir miktar ABD Doları yada  Avro getirmeleri tavsiye edilir. (Asgari 1000-1500 ABD Doları).

Libya'ya yeni görevlendirilmiş öğretmenlerimizin karşılanmaları ve geçici konaklamaları Trablus İlköğretim Okulu idareci ve öğretmenleri tarafından yapılmaktadır. Öğretmenlerimizin geliş tarih ve saatleri Bakanlığımızca Trablus Büyükelçiliği Kanalıyla okulumuza bildirilmekte ve okul idaresince gelen öğretmenlerimizin karşılanması ve geçici konaklamaları gerçekleştirilmektedir. Libya'ya yeni görevlendirilmiş öğretmenlerimizin telefonla okul idaresiyle irtibata geçmeleri iş ve işlemleri daha da hızlandıracaktır.

Ev Kiralama
Libya'da yeni görev almış öğretmenlerimizin ev kiralamaları, buradaki eski görevlendirilmiş öğretmenlerimizin yardımlarıyla gerçekleşmektedir. Öğretmenlerimizin oturabileceği evler ortalama 600 Libya Dinarı civarındadır. Bir Libya Dinarı yaklaşık bir YTL'dir.

Trafik
Türkiye'de sürücü belgesi almış öğretmenlerimize burada kolaylıkla, Libya'da kullanabilecekleri sürücü belgesi düzenlenmektedir. Ayrıca sürücü belgesi olmayan kişiler buradaki kurslardan sürücü belgesi alabilmektedirler. Libya'da trafik düzeni Türkiye ile paralellik arz etmektedir.  Yayaların geçiş üstünlüğü vardır. Trafik lambaları yeterli olmadığından dolayı, özellikle kavşaklar kontrolsüzdür. Sürücüler trafik kurallarına uymakta fazla özenli değildirler. Trafikte hız kontrolü yoktur.

Vize ve Pasaport İşlemleri
Libya vatandaşlarımıza vize uygulayan ülkelerdendir. Libya'ya yeni görevlendirilmiş öğretmenlerimiz vize işlemlerini Ankara'daki Libya Büyükelçiliğinden yaptırmaktadırlar. Libya'ya gelmiş öğretmenlerimizin Libya'da oturum izinleriyle pasaport uzatma (temdit) işlemleri de Trablus Büyükelçiliği tarafından yapılmaktadır. Öğretmenlerimiz, kendileriyle birlikte ya da ayrı olarak eş ve çocuklarına da vize alabilmektedirler. Öğretmenlerimizin eş ve çocuklarının ülkeye gelmesinde ve oturumlarında her hangi bir sıkıntı yoktur.

Sağlık İşlemleri
Sağlık hizmeti alan öğretmenimiz gittiği sağlık kuruluşundaki harcamaları kendisi yapar. Aldığı faturaları Büyükelçiliğe teslim eder. Büyükelçilikte tercüme edilen faturalar Dışişleri   Bakanlığı aracılığıyla milli eğitim bakanlığına gönderilerek öğretmene ödenir. Trablus'ta öğretmenlerimizin yararlanabileceği çok iyi imkanlara sahip hastaneler mevcut değildir. Ekonomik imkanları  iyi olan insanlar yurtdışına gitmektedirler.

Karşılaşılabilecek Sorunlar ve Çözüm Önerileri
Libya Arapça konuşan bir ülkedir. Çok yerde İngilizce olarak da anlaşmak mümkündür. Öğretmenlerimizden Arapça ya da İngilizce bilmeyenlerin yanlarında pratik konuşmaya yönelik Arapça-Türkçe veya İngilizce-Türkçe konuşma kılavuzları bulundurmaları faydalı olacaktır. Libya'da Türkçe yayın ya da kitap bulma imkânı yoktur. Buraya gelecek öğretmenlerimiz ihtiyaç duyacakları kitapları beraberlerinde getirmelidir.

Libya'da telefon hizmetleri henüz normal hale gelmiştir. Libya'da Türk mobil telefon şirketlerinden sadece TURKCELL hizmet vermektedir. Yeni gidecek öğretmenlerimizin gidişlerinde uluslar arası görüşmelere açık bir Turkcell hattı ile gitmeleri tavsiye edilir. Ülkede alkol yasaktır. Öğretmenlerimizin gelişlerinde bu durumu göz önünde bulundurmaları gerekir.

TRABLUS BÜYÜKELÇİLİĞİ İLKÖĞRETİM OKULU:
WEB SİTE ADRESİ: www.libyaturkokulu.com
TELEFONLARI: 00 218 21 3402954 (aynı zamanda faks)   
2.TELEFON: 00 218 21 3406438
ADRES:  Trablus Büyükelçiliği İlköğretim Okulu P.O.Box:947
Tripoli-LİBYA

BİNGAZİ BAŞKONSOLOSLUĞU İLKÖĞRETİM OKULU:
İRTİBAT TELEFONU:    00 218 61 2220942