BÖLÜM-VI - PERSONEL GÖREVLENDİRİLEN ÜLKELER

18) RUSYA FEDERASYONU
GENEL BİLGİLER

TÜRK VATANDAŞLARI VE ÖĞRENCİLER
1. Toplam Öğrenci   : 484
2. Toplam Öğretmen: 127
3. Toplam Vatandaş : 26.000 (Tahmini olarak)
Soydaş başlığı altında değerlendirilebilecek kesin veri bulunmadığı için bu kısmı genel göstergelerdeki bilgiler dikkate alınabilir.

EĞİTİM SİSTEMİ

Rusya Federasyonunda eğitim-öğretim, örgütsel yapı, eğitim programları bakımından merkeziyetçilik hakimdir. İlköğretim öncesi verilen eğitim okul öncesi eğitim ve aile eğitimi olarak adlandırılır. 0-3, 3-6 yaş grubundaki çocuklar okul öncesi eğitim kurumlarına (kreş ve çocuk yuvaları) devam etmektedirler. 51 329 okul öncesi eğitim kurumunda toplam 4 263 000 öğrenci öğrenim görmekte ve 439 100 öğretmen görev yapmaktadır. Gruplarda ortalama öğrenci sayısı 19'dur. Kreş ve çocuk yuvaları, mülkiyeti bakımından devlet, şehir ve belediyeler, vakıf ve dernekler ile özel şahıslara aittir.

İlkokula başlama yaşı 7'dir. Zorunlu eğitim süresi 9 yıldır. 9 yıllık eğitim kanunlara göre zorunludur ve her Rus vatandaşı bu eğitimi tamamlamak mecburiyetindedir, bu mecburiyet 15 yaşını doldurmasına kadar devam eder. Bundan sonra bir üst öğrenime devam edip etmemeye ilişkin kararı öğrencinin kendisi vermektedir. Her tür ve kademedeki okulu bitiren öğrenciye diploma ve eki transkript tamamlayıcı belge olarak mutlaka verilir. Rusya'da genellikle ilkokul, temel ortaokul ve tamamlayıcı ortaokul (lise) aynı binalarda ve kampüste aynı eğitim ortamında bulunmaktadırlar. Rusya'da uygulama yaygın olarak bu durumdadır. Rusya'da toplam 65 062 okul, 19 560 000 öğrenci ve kreşten liseye kadar olan tüm okullarda değişik isim ve ünvanlarda görev yapan 1.712.000 öğretmen bulunmaktadır.

Tamamlayıcı öğretim (lise) süresi 2 (3) yıl ve hâlen isteğe bağlıdır. Yapılan eğitim reformu çerçevesinde 2007'de lisenin zorunlu olması ve Rusya genelinde uygulamaya başlanması planlanmıştır. 5-6 yıldan beri bazı bölgelerde pilot uygulamaları yapılmaktadır. Zorunlu eğitimin 12 yıla çıkarılmasıyla bu okullardaki çocukların eğitim programları yanında özel mesleki sınıflarda meslekleri tanıtıcı ve yönlendirici bilgiler verilmesi de hedeflenmektedir. Böylece mesleki alanlarla ilgili yüksek eğitim görmek isteyenlerin mesleğe yöneltilmesi de sağlanmış olmaktadır.

Zorunlu eğitimden (9 yıl) mezun olan öğrencilerin %55'inin ortaöğretime (2-3 yıllık lise programına), %45'inin ise diğer eğitim kurumlarına (%30'u meslek okullarına, %10'u yetişkinler eğitimine, %5'inin ise hiçbir eğitim kurumuna) devam edeceği varsayılmıştır. Bu oranlar hedef olarak belirlenmiş olup genel olarak lise (genel) eğitimi lehine değişmektedir. Son beş yıl öncesine kadar her üniversite kendi sınavını kendisi yapmakta idi. Ancak birkaç yıldan beri merkezi sınav sistemi uygulamasına başlanmıştır. Yaygınlaştırılması için çalışmalar sürdürülmektedir.

Üniversite giriş sınavında başarılı olan Rus öğrencilerin kayıt yaptıracakları üniversiteye bir ücret ödemeleri gerekmemektedir. Başarılı öğrenciler bursla ödüllendirilmektedirler, fakat her üniversitenin ayrıca bir de paralı bölümü vardır ve giriş sınavında yeterli puanı alamamış ancak asgari bir puanı tutturan öğrenciler istemeleri halinde bu paralı bölüme kayıt yaptırmaları mümkün olmaktadır. Eğitimin paralı olması tartışılmaktadır. Son zamanlarda özel üniversitelerinin sayısında bir artış gözlenmektedir.

Yabancı öğrenciler için yükseköğretim paralıdır. Üniversite ücretleri yıllık 1500-7000 ABD Doları arasında değişmektedir. Yurtlarda barınma ücreti yine yabancı öğrenciler için aylık 50-150 ABD Doları arasındadır, Rus öğrenciler için bu ücret 2-4 ABD Doları seviyesindedir. Rusya'da 1251 üniversite, akademi ve enstitü bulunmaktadır. Bunlardan 564'ü devlet üniversitesi, 34'ü özerk cumhuriyetlere bağlı devlet üniversitesi, 18'i bölge (devlet) üniversitesi, 635'si özel yükseköğretim kurumlarıdır.

Üniversiteler alanlarına göre ilgili bakanlıklara bağlanmışlardır. Devlet üniversitelerinden 333'ü Rusya Eğitim Bakanlığı'na, 231 ise Tarım, Sağlık ve Kültür başta olmak üzere diğer bakanlıklara bağlıdır. 1251 üniversitede toplam 4.270.100 öğrenci öğrenim görmektedir. 635 özel üniversitelerde ise toplam öğrenci sayısı 470.600'dür. Rusya'da yüksek öğrenim alan yaklaşık 33.000 yabancı öğrenci bulunmaktadır. Bütün yükseköğretim kurumlarında toplam 362.171 öğretim elemanı görev yapmaktadır.

Rusya Federasyonu'nun başkenti Moskova'ya çeşitli sebeplerle gelen ve çocuklarını okutmak isteyen vatandaşlar için yabancı dille eğitim veren okullar ile ilgili özet bilgiler aşağıda verilmiştir:

- Moskova şehir olarak 9 eğitim bölgesine ayrılmakta olup ikametgaha göre bu bölgelerden uygun okul seçilmesi gerekir. Şehirdeki yoğun trafik ve şehrin büyüklüğü dikkate alındığında ikametgaha yakın okul tercihi önem kazanmaktadır. Okullar devlet veya özel sektöre ait olabilir. Tüm okullar yerel yönetimlere bağlı olarak faaliyet göstermektedir. Okullarda eğitim Rusça olarak verilmekle beraber Rusça ve İngilizce eğitim veren paralı birçok Rus Koleji bulunmaktadır. Aylık ücretleri ise 300-850 ABD Doları arasında değişmektedir.

- Özel bir Türk kuruluşunun (Tolerans Vakfı) desteği ile Rusya'ya gelen Türk öğretmenlerin de görev aldığı Moskova'daki 56 Numaralı Uluslararası Okul ilk, orta ve lise öğrenimi vermekte olup okulda Rusça, Türkçe ve İngilizce eğitim yapılmaktadır. Yıllık ücreti yaklaşık 4.000 ABD Dolarıdır. Rusya'da ilkokula başlama yaşı 7, zorunlu eğitim süresi 9 yıldır.

- Anglo-American School: İngilizce eğitim vermektedir. İlk, orta ve lise öğrenimi verilmektedir. Öğretim ağustos ayı sonlarında başlamaktadır. Kayıt için başvurunun ilkbahar döneminde yapılması tercih edilmektedir. Yıllık ücreti sınıflara göre 14.000 - 18.000 ABD Doları arasındadır.

- British İnternational School; İngilizce eğitim vermektedir. İlk, orta ve lise öğrenimi mevcuttur. Yıllık ücreti 12.000 ABD Doları civarındadır.

- Fransızca ilk, orta ve lise öğrenimi veren ve  Fransız Büyükelçiliği ile bağlantısı olan bir okul bulunmaktadır. Yıllık ücreti 5.000-6.000 ABD Doları'dır.

- Almanca ilk, orta ve lise öğrenimi veren bir okul bulunmaktadır. Yıllık ücreti 5000-6000 ABD Doları'dır.
- Ana okulları: Moskova'da yaygın olarak Rusça eğitim veren ana okulları vardır. Ayrıca American Nursery School ve British Play Group ana okulları bulunmaktadır. Yıllık ücretleri ortalama 3.000 ABD Doları'dır.

- Üniversite eğitimi: Yabancı dilde öğrenim veren üniversite bulunmamaktadır. Yabancı öğrenciler için yükseköğretim paralıdır. Üniversite ücretleri yıllık 1.500-7.000 amerikan doları arasında değişmektedir. Yurtlarda barınma ücreti yine yabancı öğrenciler için aylık 50-150 Amerikan doları arasındadır, Rus öğrenciler için bu ücret 2-4 Amerikan Doları seviyesindedir. Yabancı öğrenciler için yükseköğretim paralıdır.

Türkçe ve Türk Kültürü Öğretimi Veren Kurumlar

Okul öncesi, ilk, orta ve lise seviyelerinde verilmekte olan Türkçe ve Türk Kültürü öğretimi: Rusya Federasyonu'nda yukarıda verilen tablodaki okul ve dil/kültür merkezlerinde sınırlı seviyede Türkçe ve Türk Kültürü eğitimi verilebilmektedir.

Orta ve lise seviyesinde seçmeli yabancı dil olarak Türkçe öğretimi: Seçmeli ders olarak da sadece yukarıdaki tabloda belirtilen okullarda Türkçe öğretilebilmektedir.

Yüksek öğretim (Türk Dili ve Kültürü ile ilgili üniversiteler bünyesindeki kürsüler/kültür merkezleri:
1.   Moskova Devlet Üniversitesi-Asya ve Afrika Ülkeleri Enstitüsü
103911, Moskova, Mohovaya Cad., 11
Tel:  (095) 203-64-76
Faks: (095) 203-47-18
Enstitü Müdürü: Prof. Mihail Serafimoviç MEYER

• Rusya Devlet Sosyal Bilimler Üniversitesi-Doğu Dilleri Fakültesi

125267, Moskova, Miusskaya Ploşad, 6
Tel:  (095) 250-20-16
Faks: (095) 250-51-09
E-mail: rsuh@rsuh/ru
Site: www.rsuh.ru

• Moskova Devlet Lingvistik Üniversitesi-Çevirmenlik Fakültesi Doğu Dilleri Kürsüsü

119992, Moskova, GSP-2, Ostojenka Cad., 38
Tel: (095) 245-23-50, 246-48-51-Dekan Yuri Aleksandroviç RAZJİVİN
(095) 246-86-03 Rektör Yrd. Margarita Mihaylovna.
Tel: (095) 246-83-66
Faks: (095) 246-83-66
E-mail: umo@linguanet.rub
Site: www.linguanet.ru

• Moskova Devlet Uluslararası İlişkiler Enstitüsü (MGİMO)

117454, Moskova, prosp. Vernadskogo, 76
Tel:  (095) 434-91-27: 434-00-89 Yakın ve Orta Doğu Ülkeleri Anabilim Dalı
A.B.D. Başkanı: Andrey Vladimiroviç ŞTANOV
Faks: (095) 434 90 66, 434 90 61 
E-mail: tork@mgimo.ru

• Sankt-Peterburg Devlet Üniversitesi-Şarkiyat Fakültesi

199034, Sankt-Peterburg, Universitetskaya nab., 11
Tel:  (812) 328-95-17 Şarkiyat fak-si
323-74-11 Şarkiyat Fak-nin Dekanı
323-77-32
Fakülte Dekanı: İvan Mihayloviç STEBLİN-KAMENSKY
Faks: (812) 323-74-11
E-mail: rector@pu.ru, halin@hq.pu.ru
Site: www.pu.ru, www.spbu.ru

• Ural Devlet Üniversitesi-Uluslararası İlişkiler Fakültesi

620083, Yekaterinburg, pr. Lenina, 51,
Tel:  (3432) 50-75-43
Dekan Valeriy İvanoviç MİHAİLENKO
Faks: (3432) 50-59-07
Site: www.firusu.ru   

• Çelyabinsk Devlet Üniversitesi-Avrasya ve Doğu Fakültesi

454021, Çelyabinsk, ulitsa Bratyev Kaşirinıh, 129
Tel:  (3512) 42-12-47: 42-04-02: 42-09-25
Dekan:  Galina Vladimirovna SAÇKO
(3512) 95-67-53- Uluslararası İlişkiler Dairesi
Daire Başkanı - Aleksandr İosifoviç  KAZANTSEV
Faks: (3512) 42-09-25
E-mail: odou@csu.ru
Site: www.csu.ru

• Buryat Devlet Üniversitesi-Şarkiyat Fakültesi

670025, Buryat Cumhuriyeti, Ulan-Ude, Pushkina Cad., 25
Tel.:  (3012) 44-94-09
Faks: (3012) 44-25-22
Dekan: Dmitry İgnatyeviç BURAYEV
670000, Ulan-Ude, Smolina Cad., 24a
Tel:  (3012) 21-41-15 Uluslararası İlişkiler Dairesi
Faks: (3012) 21-05-88
Daire Başkanı: Galina Badmayevna HALANOVA
E-mail: univer@bsu.burnet.ru
Site: www.bsu.burnet.ru

• Dağıstan Devlet Pedagoji Üniversitesi-Yabancı Diller Fakültesi

367025, Dağıstan Cumhuriyeti, Mahaçkala, Yaragskogo Cad., 57
Tel:  (8722) 68-21-80
Faks: (8722) 67-95-53, 67-06-03
Dekan: Şarip Sadulayeviç ATALAYEV
E-mail: dgpu@datacom.ru

• Dağıstan Devlet Üniversitesi-Şarkiyat Fakültesi

367025, Dağıstan Cumhuriyeti, Mahaçkala, Şamil Cad., 16
Tel./faks:  (8722) 64-11-44
Dekan: Arsen Rasuloviç MAGOMEDOV
E-mail: arsenmag@mail.ru

• Kazan Devlet Üniversitesi-Şarkiyat Enstitüsü

Müdür: Prof. Jamil Gabdulhakoviç ZAYNULLİN.
420008, Tataristan Cumhuriyeti, Kazan, Kremlyovskaya Cad., 18
Tel:/faks: (8432) 31-53-23
E-mail: kazansu@ksu.ru

• Kazan Devlet Pedagoji Üniversitesi-Doğu Diller Anabilim Dalı

Anabilim Dali Başkanı Doç. Roza Galiyevna Muhametdinova
420021, Tataristan Cumhuriyeti, Kazan, Mejlauka Cad:, 1
Tel:  (8432) 92-38-39
Faks: (8432) 92-42-69
E-mail: murafa2003@online.kzn.ru

• Alabuğa Devlet Pedagoji Üniversitesi-Filoloji Fakültesi

Dekan: Prof. Alfina Tagirovna SİBGATULLİNA
423604, Tataristan Cumhuriyeti, Alabuğa, Kazanskaya Cad., 89
Tel:  (85557) 4-12-89
Tel./faks: (85557) 4-14-21
E-mail: alfina2003@mail.ru

• Başkort Devlet Üniversitesi-Başkurt Filolojisi ve Basın Yayın Fakültesi

450074, Başkortostan Cumhuriyeti, Ufa, Frunze Cad., 32
Oda no: 420
Dekan: Marat Valeyeviç ZAYNULLİN.
Tel:  (3472) 23-82-72 Dekanlık
Faks: (3472) 23-67-78
E-mail: rector@bsu.bashedu.ru, rector@bsu.bashnet.ru
Site: www.bashedu.ru

• Saratov Devlet Üniversitesi Filoloji ve Uluslar arası Gazetecilik Fakültesi

410012 Saratov, Russia, 83. Astrahanskaya Cad.
Rektör: Prof. Dr. L.Y.Kossoviç
Tel:  (845-2) 26-16-96
Faks: (845-2) 27-85-29
E-mail: rector@info.sgu.ru

PRATİK BİLGİLER

Yurt dışında pasaport ve vize işlemleri
Türk vatandaşları Rusya'ya giriş için vizeye tabi olup, iki ülke arasında vizelerin harçtan muaf tutulmasına ilişkin anlaşma mevcuttur. Türkiye'deki Rus temsilcilikleri göreve atanma dışındaki vize taleplerinde davetiye şartı aramaktadır. diplomatik pasaportlar vizeden muaf tutulmuştur. Sürekli göreve atanan personelin Rusya'ya girişinden 15 gün önce Rusya makamlarına atamasına ilişkin bildiriminin yapılması gerekmektedir.

Sağlık sigortası uygulaması, primleri
Rusya'da sağlık sigorta sistemi henüz kuruluş aşamasındadır. Genel kanaat, sağlık sigortası sisteminin henüz tatmin edici olmaktan uzak olduğu yönündedir.

Sürücü Belgeleri
Türkiye'den alınan sürücü belgeleri ile araba kullanılamamaktadır. Bunun yerine Türkiye'den alınan sürücü belgeleri esas alınarak Rusya Federasyonu'nda tanzim edilen sürücü belgeleri kullanılmaktadır.

Demiryolu ulaşım koşulları
Rusya'da çok gelişmiş bir demiryolu ulaşım ağı mevcuttur. Bununla birlikte, mesafelerin uzaklığı ve güvenlik sorunu demiryolu ulaşımını özellikle yabancılar için cazip kılmamaktadır.

Trafik kazaları
Trafik kaza oranı hayli yüksektir. Özel kaskolar çok pahalı olup genelde trafik sigortası kullanılmaktadır.

Asayiş
Özellikle gece geç saatlerde, tenha yerlerde veya metrolarda mala ve cana yönelik saldırılar daha sık olmaktadır.

Banka kredileri ve faizleri
Banka kredisi için maaşların yattığı Türk Bankaları tercih edilmektedir. Bu meyanda, Rusya Federasyonu'nda faaliyet gösteren 5 Türk Bankası bulunmaktadır. Bunlar, Yapı Kredi Moscow, Garantibank, Denizbank, İktisat Bankası ve Ziraat Bankası'dır.

Yüksek Öğretim
Rusya Federasyonu'na yüksek öğrenim için gelen öğrencilerin en çok dikkat etmesi gereken husus, Türkiye'de MEB Yüksek Öğretim Genel Müdürlüğü, Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü ve Rusya Moskova Eğitim Müşavirliği web sayfalarını incelemeleri yararlı olacaktır. Kendilerini "Eğitim Temsilcisi" isimlerle tanıtarak eğitim aracılığı yapan ve bu yolla öğrenciler üzerinden para kazanan kesimlere karşı dikkatli olmaları gerekmektedir.

Moskova Eğitim Müşavirliği Adres ve Telefonları:
Adres: 7. Roskovsky Sokağı. Daire. 12 119121 Moskova (Metro Kievsky İstasyonu)
Tel  : +7 495) 245 67 35
Faks: +7 495) 245 67 36
E posta: moskova@meb.gov.tr
info@emusavir.ru
Web    : www.emusavir.ru.

SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

Yaşanan problemlerin bir kısmı yapılacak ikili anlaşma ve mevzuat düzenlemeleri ile giderilebilecek uzun vadeli işlerden meydana gelirken, bir kısmı için maddi kaynak tahsisi ve resmî girişimler gerekmektedir.
- Ülkemiz ile Rusya arasındaki eğitim ilişkilerinin geliştirilmesi, en azından ortaya çıkan hizmet açıklarının kapatılabilmesi için 1994 yılında imzalanan Kültürel ve Bilimsel İşbirliği Anlaşması'nın ortaya çıkan problemler, yeni ihtiyaç ve gelişmelerin dikkate alınarak yenilenmesine ihtiyaç vardır.